PwC ve TÜSİAD işbirliğiyle hazırlanan "2023’e Doğru Türkiye’de STEM Gereksinimi" adlı rapor, Türkiye'deki STEM (Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) alanındaki istihdam gereksinimlerini ele alıyor. Raporda, 2016-2023 döneminde STEM istihdam ihtiyacının 1 milyona yaklaşacağı, bunun da %30'unun, yani yaklaşık 300 bin pozisyonun karşılanamayacağı öngörülüyor. TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Erol Bilecik, eğitimle kalkınma arasındaki güçlü bağı vurgulayarak, STEM eğitim ve iş gücünün bilgi ve dijital ekonominin temeli olduğunu ifade etti.
STEM Becerilerinin Ekonomik Önemi
Türkiye’nin 2023 hedefleri arasında yüksek katma değerli ürünler üretmek, dijital dönüşümü sağlamak ve sürdürülebilir büyümeyi gerçekleştirmek yer alıyor. Bu hedeflere ulaşmanın en önemli unsuru ise kalifiye iş gücüne sahip olmaktır. STEM becerileri, bu alanda gereksinim duyulan temel yetkinlikleri sunarak, ekonominin gelişimine katkı sağlamaktadır. PwC’nin raporunda, yenilikçilik ve teknolojiye dayalı iş gücünün artırılması gerektiği yönünde güçlü argümanlar bulunmaktadır. Rapora göre, 2023 yılı itibarıyla toplam istihdamın 34 milyon olacağı ve bunun 3,5 milyonunun STEM profesyonellerinden oluşacağı tahmin edilmektedir.
Kalifiye İş Gücüne Olan İhtiyaç
2016 ile 2023 arasındaki süreçte Türkiye'deki STEM istihdam gereksiniminin ciddi anlamda artacağı belirtiliyor. TÜSİAD Başkanı Bilecik, 2015 yılı ile kıyaslandığında, Türkiye’de iş dünyası için gerekli temel becerilerin %41’inin 2020 itibariyle değişeceğini ifade etti. Gençlerin geleneksel mesleklerin yanı sıra yeni ve henüz pek bilinmeyen alanlara yöneldikleri vurgulanıyor. Bu yeni meslekler, farklı beceri setleri ihtiyacını beraberinde getiriyor. Eğitim politikalarının bu dönüşümü desteklemesi ve yeni mesleklere yönelik donanımı artırması gerektiği ifade edilmektedir.
Eğitim ve İş Dünyası İş Birliği
Kamu, eğitim ve iş dünyası paydaşları arasındaki iş birliği, STEM eğitimine öncelik verilmesi için kritik bir unsurdur. STEM yaklaşımının eğitim sisteminin tüm kademelerinde yer alması gerekiyor. Eğitimde kaliteyi artırmak, yükseköğretimde iş dünyasının ihtiyaçlarına yönelik zenginleştirilmiş içerikler sunmak önemlidir. Üniversitelerin sanayi ile olan ilişkilerini güçlendirerek, öğrencilerin iş yaşamına daha iyi hazırlanmasını sağlamak için iş ve staj imkanlarının artırılması üzerinde durulmaktadır. Bu çabalar, STEM mezunlarının iş alanlarına daha fazla yönlendirilmesini ve nitelikli iş gücü ihtiyacını karşılamayı hedeflemektedir.
Ulusal Politika ve Destek Gerekli
STEM eğitim ve iş gücünün gelişimini desteklemek amacıyla atılması gereken adımlar, ulusal politika düzeyinde ele alınmalı ve kamu tarafından desteklenmelidir. STEM ile ilgili veri kalitesinin artırılması için TÜİK, İŞKUR, Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerle ortak çalışmalar yapılmalıdır. Şirketler, STEM profillerinin belirlenmesi ve geliştirileceği şekilde, öğrencilere iş ve staj imkanları sunarak, iş yaşamına hazırlık sürecine katkıda bulunmalıdır. STEM alanlarının genişletilmesi, bu konuda yapılan çalışmaların hızlandırılması ve iş gücü ihtiyacının karşılanması ülke ekonomisi için temeldir.
Karar Eğitim Yazarı Turgay Polat, STEM'in eğitimdeki rolünü vurgulayarak, bu modelin öğrencilerin bilgi alımını daha aktifleştirici bir sürece dönüştürdüğünü belirtti. Polat, STEM'in ABD'de kök saldığı ve dijital dönüşüm çağının öncüsü olan Endüstri 4.0 ile doğrudan ilişkili bir eğitim anlayışı olduğunu ifade etti. Geleneksel eğitim sisteminin aksine, STEM yaklaşımı öğrencilere problem çözme yetenekleri kazandırmayı ve eğitim ortamını üretim merkezine dönüştürmeyi amaçlıyor. Örneğin, coğrafya derslerinde belirli bir konunun yalnızca ezberlenmesi yerine, öğrencilerin yerel sorunları belirleyip bunlara çözüm yolları geliştirmesi gerektiğini savunan Polat, bu kapsamda öğretmenlerin de proje odaklı eğitim vermesine öncülük ettiklerini dile getirdi.
STEM Eğitimi ve Uygulamaları
Polat, STEM eğitimine dair uygulamalarını Bahçeşehir Okulları Fen ve Teknoloji Lisesi'nde başlattıklarını ve projelerinin 3 yıl önce ülke genelinde yayılmasını hedeflediklerini açıkladı. Bu amaç doğrultusunda TÜSİAD ile iş birliği yaparak, öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik yetkinliklerini geliştirmeyi amaçladıklarını belirtti. Geçtiğimiz iki yıldır BAU STEM Akademisi aracılığıyla öğretmen eğitimleri düzenlendiğini kaydetti. Eğitimde öğrencilerin yaparak ve yaşayarak öğrenmelerini teşvik eden bir model benimsediklerini ifade eden Polat, Türkiye’nin 2023 hedeflerine ulaşabilmesi için bu tür eğitimlerin artık bir zorunluluk olduğunun altını çizdi. STEM yaklaşımının yalnızca bilim, teknoloji, mühendislik ve matematikle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda öğrencilerin yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişimine de kapı araladığını vurguladı.
Gelecek ve Robotlarla Hukuk
Zorlu Holding CEO’su Ömer Yüngül, TÜSİAD STEM Projesi’nin tanıtımında yaptığı konuşmada, geçmişte icatların sona yaklaştığı düşünülse de, günümüzde bunun tam tersinin geçerli olduğunu ifade etti. 1967 yılında Amerikan Patent Enstitüsü Başkanı tarafından, “Burayı artık kapatalım, icat edilecek her şeyi bulduk” şeklinde bir açıklama yapıldığını belirten Yüngül, Stanford'da katıldıkları sunumda günümüze dek yapılan icatların yalnızca yüzde 1'ini oluşturduğunu öğrendiklerini vurguladı. Hız ve değişim gereksinimlerinin arttığına dikkat çeken Yüngül, “Artık hızlı olmak yetmiyor, hıza ayak uydurmak gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Yenilikçi Bir Gelecek İçin Hazırlık
Yüngül, hızlı değişimin iş gücü üzerinde de etkili olduğunu kaydederek, her kapatılan işin ardından 2,2 yeni iş alanının oluştuğunu belirtti. Bunun, geleceğin belirsizliklerinin ve değişimlerinin göstergesi olduğunu dile getirdi. Özellikle, ABD'deki hukuk fakültelerinde robotların gelecekte işleyebileceği suçlar üzerine derslerin verilmeye başlanmasının dikkat çekici bir adım olduğunu söyleyen Yüngül, tüm bu değişikliklerin sadece teknoloji ile sınırlı olmadığını, aynı zamanda sosyal ve etik boyutlarının da bulunduğunu vurguladı. Geleceğe kayıtsız kalmanın mümkün olamayacağını belirten Yüngül, tüm sektörlerde yenilikçi bir bakış açısının benimsenmesi gerektiğini dile getirdi.
