ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile yürütülen temaslarda gündeme gelen taslak mutabakat metnine ilişkin bazı maddelerin yeniden düzenlenmesini istediği öne sürüldü. Beyaz Saray’ın Durum Odası’nda üst düzey danışmanlarıyla bir araya gelen Trump’ın, ABD’li müzakereciler ile İran tarafı arasında üzerinde uzlaşı sağlanan metni değerlendirdiği ve bazı başlıklarda daha açık ifadeler talep ettiği belirtildi.
Toplantıda özellikle İran’ın nükleer materyallerinin geleceği ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konularının öne çıktığı ifade edildi. Trump’ın, metinde yer alan bazı ifadelerin genel kaldığını düşündüğü ve bu nedenle taslakta daha ayrıntılı düzenlemeler yapılmasını istediği aktarıldı.
Nükleer materyaller için ayrıntılı takvim talebi
Edinilen bilgilere göre Trump, İran’ın yalnızca “nükleer silah geliştirmeyeceği” yönündeki genel taahhüdünü yeterli görmedi. ABD Başkanı’nın, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının nasıl teslim edileceği, bu sürecin hangi mekanizma ile yürütüleceği ve takvimin nasıl işleyeceği konusunda daha net maddeler talep ettiği kaydedildi.
Bu çerçevede Trump’ın, İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin sürecin yalnızca ilkesel ifadelerle değil, uygulanabilir ve denetlenebilir ayrıntılarla metne yansıtılmasını istediği değerlendiriliyor. ABD tarafında, mutabakatın ilerleyebilmesi için nükleer materyallerin geleceğine dair belirsizliklerin giderilmesinin kritik başlıklardan biri olduğu belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı da masadaki başlıklardan biri
Taslak metinde dikkat çeken bir diğer başlığın Hürmüz Boğazı olduğu ifade edildi. Trump’ın, boğazın yeniden açılmasına ilişkin ifadelerin de daha net hale getirilmesini istediği belirtildi. Bölgesel gerilim açısından stratejik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’na dair düzenlemelerin, olası çerçeve anlaşmanın önemli unsurları arasında yer aldığı belirtiliyor.
ABD tarafının, metinde hem güvenlik hem de diplomatik süreç açısından daha açık bir çerçeve oluşturulmasını istediği aktarılıyor. Bu nedenle taslağın nihai hale gelmesi için bazı maddelerin yeniden ele alınabileceği ifade ediliyor.
İran’dan nihai onay henüz gelmedi
İran tarafının da taslak mutabakat metnine henüz nihai onay vermediği belirtiliyor. ABD’li bir yetkilinin değerlendirmesine göre, İran’ın metne vereceği yanıtın birkaç gün sürebileceği ifade edildi. Aynı yetkili, ABD yönetiminin Trump’ın istediği koşullar sağlanana kadar beklemeye hazır olduğunu dile getirdi.
Bu durum, taslak üzerinde hem Washington hem de Tahran tarafında değerlendirme sürecinin devam ettiğini gösteriyor. Metnin mevcut haliyle kabul edilip edilmeyeceği ya da yeni düzenlemelerle tekrar masaya gelip gelmeyeceği henüz netleşmiş değil.
60 günlük müzakere süreci öngörülüyor
Taslak metinde, İran’ın nükleer silah edinmeme taahhüdü karşılığında 60 günlük bir müzakere sürecinin başlatılması öngörülüyor. Bu süreçte İran’ın nükleer faaliyetleri ile ABD yaptırımlarının hafifletilmesi konularının ele alınması planlanıyor.
ABD Başkanı Trump’ın, İran ile ateşkesin uzatılmasına yönelik çerçeve anlaşma konusunda nihai karar vermek amacıyla üst düzey danışmanlarıyla yaptığı son toplantıdan ise kesin bir karar çıkmadı. Bu nedenle diplomatik sürecin önümüzdeki günlerde yapılacak yeni değerlendirmelerle şekillenmesi bekleniyor.
