Trump, Hürmüz Boğazı konusunda anlaşma bulunduğunu ve İran’la müzakerelerin bugün başlayacağını söyledi. İran’dan ise anlaşmanın kapsamına ilişkin farklı açıklama geldi.
Trump: Hürmüz konusunda anlaşma var; İran ile müzakereler bugün başlıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü başlayacağını açıkladı. Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmaya varıldığını savunan Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili de uzlaşma sağlanmasını beklediğini söyledi. Ancak görüşmelerin yeri, katılımcıları ve üzerinde uzlaşıldığı belirtilen maddeler henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Trump’ın açıklaması, son 12 saatte İran ile ABD arasındaki gerilimin yeniden askerî müdahale ihtimalinden diplomasi seçeneğine yöneldiğini gösterdi. ABD Başkanı, İran’a yönelik planlanan saldırıyı Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin çağrıları sonrasında durdurduğunu belirtti. Trump, anlaşma sağlanamaması durumunda ABD ordusunun yeniden harekete geçmeye hazır olduğunu da ifade etti.
Hürmüz Boğazı anlaşmasında son durum ne?
| Başlık | Son durum |
|---|---|
| Trump’ın açıklaması | Hürmüz konusunda anlaşma bulunduğunu söyledi |
| İran-ABD görüşmeleri | 3 Ağustos Pazartesi günü başlaması bekleniyor |
| Görüşmelerin yeri | Henüz açıklanmadı |
| Anlaşmanın yazılı metni | Kamuoyuyla paylaşılmadı |
| İran’ın açıklaması | Umman’la yürütülen görüşmelerin son aşamada olduğu bildirildi |
| Hürmüz tamamen açıldı mı? | İran tarafından henüz resmen doğrulanmadı |
| Nükleer anlaşma | Görüşülmesi bekleniyor ancak henüz uzlaşma açıklanmadı |
| ABD’nin askerî planı | Planlanan saldırı geçici olarak durduruldu |
Trump Hürmüz Boğazı için ne söyledi?
Donald Trump, İran’la Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmaya varıldığı görüşünde olduğunu ve nükleer program konusunda da anlaşma sağlanmasını beklediğini söyledi. Trump ayrıca görüşmelerin pazartesi öğleden sonra başlayacağını açıkladı ancak müzakerelerin doğrudan mı yoksa arabulucular üzerinden mi yapılacağına ilişkin ayrıntı vermedi.
Trump, anlaşma ihtimalinin güçlenmesinin ardından İran’a yönelik planlanan saldırıyı durdurduğunu belirtti. ABD Başkanı, bölgedeki ülkelerin askerî operasyon yerine diplomatik görüşmelerin sürdürülmesini istediğini ifade etti. Trump buna rağmen İran için kesin bir anlaşma takvimi veya son tarih açıklamadı.
İran, Hürmüz anlaşmasını doğruladı mı?
İran yönetimi, Trump’ın açıkladığı kapsamda tamamlanmış bir Hürmüz anlaşmasını henüz doğrulamadı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin görüşmelerin son aşamaya geldiğini bildirdi. İran Dışişleri Bakanlığı ise bu görüşmelerin boğazın tamamen açılması veya kapatılmasıyla doğrudan aynı anlama gelmediğini vurguladı.
İran ile Umman arasındaki görüşmelerde yeni bir deniz geçiş rotası ve bölgesel yönetim mekanizması üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Umman’ın önerdiği modelde deniz güvenliği, seyrüsefer hizmetleri ve bölge ülkelerinin ortak sorumluluğu gibi başlıklar bulunuyor. İran’ın geçişler üzerinde belirli bir denetim hakkı talep ettiği, Körfez ülkelerinin ise uluslararası ticareti sınırlayacak zorunlu ücretlere karşı çıktığı bildiriliyor.
İran ile ABD müzakereleri ne zaman başlayacak?
İran ile ABD arasındaki yeni müzakerelerin 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü öğleden sonra başlaması bekleniyor. Trump, görüşmeler için bir son tarih belirlemediğini ve önceliğinin can kaybını önleyecek bir anlaşmaya ulaşmak olduğunu söyledi. Müzakerelerde Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle uluslararası gemi trafiğine açılması ve İran’ın nükleer faaliyetleri temel gündem maddeleri olacak.
Görüşmelerin hangi ülkede yapılacağı ve İran’ı hangi yetkililerin temsil edeceği henüz açıklanmadı. Washington ile Tahran’ın doğrudan görüşüp görüşmeyeceği de belirsizliğini koruyor. Umman ve Körfez ülkelerinin diplomatik temaslarda arabulucu rolünü sürdürmesi bekleniyor.
Hürmüz Boğazı tamamen açıldı mı?
Hürmüz Boğazı’nın tamamen ve kalıcı olarak açıldığına ilişkin tarafların ortaklaşa yayımladığı resmî bir açıklama bulunmuyor. Trump anlaşma olduğunu söylerken İran tarafı, Umman’la müzakerelerin ilerlediğini ancak bu durumun boğazın eski koşullarla yeniden açılması anlamına gelmediğini belirtiyor. Bu nedenle mevcut gelişme, kesinleşmiş ve uygulanmaya başlanmış bir anlaşmadan çok devam eden diplomatik müzakere süreci olarak değerlendiriliyor.
Boğazdaki gemi hareketliliği de henüz normal seviyesine dönmüş değil. Son dönemde ticari gemilere yönelik saldırılar ve alternatif rotaların kullanılması, petrol ve doğal gaz taşımacılığını yavaşlattı. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir deniz yolu olması nedeniyle küresel piyasalar açısından kritik önem taşıyor.
Trump’ın açıklaması petrol fiyatlarını nasıl etkiledi?
Trump’ın İran’a yönelik saldırıyı durdurması ve müzakerelerin başlayacağını açıklamasının ardından petrol fiyatları sert şekilde geriledi. Brent petrol ve ABD tipi ham petrol fiyatlarında yüzde 6’yı aşan düşüşler kaydedildi. Piyasalar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli biçimde açılması hâlinde enerji arzındaki kesintilerin azalabileceğini fiyatlamaya başladı.
Ancak analistler, yazılı ve uygulanabilir bir anlaşma açıklanmadan risklerin tamamen sona ermediğine dikkat çekiyor. Müzakerelerin başarısız olması, ABD’nin yeniden askerî operasyon seçeneğine yönelmesi veya boğazda yeni gemi saldırılarının yaşanması hâlinde petrol fiyatlarında yeniden yükseliş görülebileceği değerlendiriliyor.
Hürmüz anlaşmasının maddeleri belli oldu mu?
Anlaşmanın resmî ve ayrıntılı metni henüz yayımlanmadı. Son açıklamalara göre müzakerelerde şu başlıkların ele alınması bekleniyor:
- Hürmüz Boğazı’nın uluslararası gemi trafiğine açılması.
- Ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulması.
- İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılması.
- Deniz geçişlerinin İran ve Umman arasında oluşturulacak mekanizmayla yönetilmesi.
- İran’ın nükleer programına ilişkin yeni denetim ve sınırlandırmalar.
- ABD ile İran arasındaki askerî saldırıların durdurulması.
- Körfez ülkelerinin güvenliğinin garanti altına alınması.
Bu maddelerin tamamının taraflarca kabul edildiğine ilişkin ortak bir belge bulunmuyor. Trump’ın “anlaşma var” açıklamasına rağmen sürecin kapsamı, İran’ın taahhütleri ve ABD’nin karşılığında hangi adımları atacağı pazartesi günü başlayacak görüşmelerde netleşecek.
Hürmüz Boğazı’nda bundan sonra ne olacak?
Diplomatik sürecin geleceği, 3 Ağustos’ta başlayacağı açıklanan görüşmelerden çıkacak sonuçlara bağlı olacak. Tarafların ortak bir metin açıklaması, boğazdaki gemi geçişlerine ilişkin uygulama takvimi belirlemesi ve askerî faaliyetleri karşılıklı olarak durdurması anlaşmanın kalıcı hâle gelmesi açısından kritik görülüyor.
Şu aşamada Trump yönetimi anlaşmaya yakın olunduğunu savunurken İran daha temkinli bir dil kullanıyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın açıldığı veya İran ile ABD arasında kapsamlı bir anlaşmanın tamamlandığı yönündeki ifadelerin resmî ortak açıklama yapılana kadar ihtiyatla değerlendirilmesi gerekiyor.
