İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkan Yardımcısı Ali Bakıri, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlere ilişkin yeni bir mekanizma üzerinde görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı. Moskova’da düzenlenen 14. Uluslararası Üst Düzey Güvenlik Yetkilileri Konferansı’na katılan Bakıri, burada basına yaptığı değerlendirmelerde bölgesel güvenlik, deniz trafiği ve ABD ile dolaylı temaslara ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi.
Bakıri, Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemine işaret ederek, İran ve Umman’ın komşu kıyı ülkeleri olarak boğazdan geçiş koşullarına dair yeni bir düzenleme üzerinde müzakere ettiğini belirtti. İranlı yetkili, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş şartlarının bundan sonraki dönemde önceki süreçten farklı olacağını ifade etti.
Bakıri: ABD ile henüz anlaşma yok
Ali Bakıri, Hürmüz Boğazı konusunda ABD ile henüz herhangi bir anlaşmaya varılmadığını söyledi. İranlı yetkili, boğazdan geçişe dair şartların ve düzenlemelerin, İran’a karşı savaş başlamadan önceki dönemle aynı olmayacağını dile getirdi.
Bu açıklama, Hürmüz Boğazı üzerinden yürütülen diplomatik ve askeri gerilimin sürdüğünü gösteren yeni bir mesaj olarak değerlendirildi. Bölgenin enerji taşımacılığı ve deniz güvenliği açısından taşıdığı kritik önem nedeniyle İran’dan gelen açıklamalar uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Dolaylı görüşmeler devam ediyor
Bakıri, ABD ile yürütülen dolaylı müzakerelerin sürdüğünü de açıkladı. Ancak İran’ın zenginleştirilmiş uranyum rezervlerinin geleceğine ilişkin başlığın bu görüşmelerin gündeminde olmadığını belirtti.
İranlı yetkili, müzakere sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Tüm konularda bir anlaşmaya varana kadar, hiçbir konuda anlaşmaya varmadığımıza inanıyoruz” ifadelerini kullandı. Bakıri’nin bu sözleri, Tahran yönetiminin müzakerelerde bütüncül bir anlaşma yaklaşımını benimsediğini ortaya koydu.
Devrim Muhafızları’ndan sert Hürmüz mesajı
İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması Siyasi Başkan Yardımcısı Muhammed Ekberzade de Hürmüz Boğazı ve bölgedeki olası askeri gerilime ilişkin sert açıklamalarda bulundu. Ekberzade, ABD’nin yeniden askeri saldırı başlatması halinde İran’ın Umman Körfezi’nden Basra Körfezi’ne uzanan kıyı hattını “saldırganlar için mezarlığa çevireceğini” söyledi.
Ekberzade, İran silahlı kuvvetlerinin tam hazırlık halinde olduğunu belirterek yeni bir savaş ihtimalinin düşük olduğunu savundu. Buna rağmen İran’ın olası saldırılara karşı hazırlıklı olduğunu vurgulayan Ekberzade, ülkesinin askeri kapasitesine ve bölgedeki caydırıcılığına dikkat çekti.
“Tehdit diliyle konuşulamaz” mesajı
Muhammed Ekberzade, ABD’nin Hürmüz Boğazı konusunda stratejik başarısızlık yaşadığını ileri sürdü. İranlı yetkili, Amerikalıların boğazı yeniden açabileceklerini söylediklerini ancak tüm güçlerine rağmen bunu başaramadıklarını savundu.
Ekberzade ayrıca ABD’nin İran ile tehdit dili üzerinden konuşabileceğini düşündüğünü belirterek, bunun yanlış bir yaklaşım olduğunu söyledi. İranlı yetkili, “Amerikalılar İranlılarla bu şekilde konuşulmaması gerektiğini hâlâ öğrenemediler” sözleriyle Washington yönetimine sert tepki gösterdi.
Hürmüz Boğazı’nda yeni dönem sinyali
İran’dan gelen açıklamalar, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği ve güvenlik düzenlemelerine ilişkin yeni bir dönemin gündemde olduğunu gösteriyor. İran ile Umman’ın yeni mekanizma arayışı, bölgesel geçiş şartlarının yeniden ele alınabileceğine işaret ederken, ABD ile dolaylı temasların devam etmesi diplomatik sürecin de sürdüğünü ortaya koyuyor.
Tahran yönetimi, hem müzakere masasında hem de askeri söylemlerinde Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemini vurgulamaya devam ediyor.
