Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş koşullarına ilişkin belirsizlik petrol fiyatlarını yükseltti. Küresel petrol piyasalarında haftanın son işlem gününde yeniden yukarı yönlü hareket görülürken, fiyatlamaların merkezinde dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı bulunuyor.
7 Ağustos 2026 Cuma günü Brent petrolün varil fiyatı yeniden 83 doların üzerine çıktı. Reuters'ın aktardığı piyasa verilerine göre Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 1'in üzerinde değer kazanarak 83,34 dolar civarında işlem gördü. ABD'nin Batı Teksas türü ham petrolü WTI ise yüzde 0,67 artışla 77,81 dolar seviyesine yükseldi.
Brent petrol önceki işlem gününde de yaklaşık 3 dolarlık yükseliş kaydetmişti. Böylece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin olumlu beklentilerle hafta içerisinde 80 doların altına kadar gerileyen petrol fiyatlarında yön yeniden yukarı döndü.
Hürmüz Boğazı'nda geçiş şartları tartışılıyor
Petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedeni İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine yönelik yürütülen görüşmelerde ortaya çıkan yeni koşullar oldu.
Reuters'a göre İran ve Umman tarafından değerlendirilen plan kapsamında bazı ülkelerin gemilerinin boğazdan geçişine sınırlama getirilmesi gündemde. İran'ın özellikle ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişine karşı düzenleme istediği belirtilirken, kuralları ihlal eden gemilere yük değerinin yüzde 20'sine kadar ulaşabilecek cezaların uygulanması ihtimali de görüşülüyor.
Boğazdan geçiş için ücret uygulanması konusunda da taraflar arasında farklı öneriler bulunuyor. İran'ın yük değerinin yüzde 7'sine kadar ücret talep edebileceği, Umman tarafının ise yaklaşık yüzde 3 seviyesinde bir geçiş bedeli önerdiği bildiriliyor. ABD'nin ise boğazdan geçişlerde herhangi bir ücret uygulanmasına karşı çıktığı belirtiliyor.
Bu nedenle piyasalar Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılıp açılmayacağından çok, hangi şartlarla açılacağına odaklanmış durumda.
Hürmüz Boğazı petrol piyasası için neden önemli?
Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Umman Denizi üzerinden küresel deniz ticaretine bağlayan stratejik bir geçiş noktası.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) verilerine göre çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşınıyordu. Bu miktar dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor.
Boğaz aynı zamanda sıvılaştırılmış doğal gaz ticareti açısından da kritik önemde. EIA verileri küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin Hürmüz güzergahını kullandığını gösteriyor.
Bu nedenle bölgede gemi geçişlerini zorlaştırabilecek her gelişme, yatırımcılar tarafından doğrudan küresel enerji arzına yönelik bir risk olarak değerlendiriliyor.
Petrol fiyatlarında sert dalgalanma sürüyor
2026 yılı boyunca Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler petrol fiyatlarında önemli dalgalanmalara neden oldu. EIA verilerine göre Brent petrol ikinci çeyrekte 100 doların üzerinde işlem gördüğü dönemlerin ardından 29 Nisan'da 118 dolara kadar yükseldi. Haziran sonunda ise fiyat 72 dolar seviyelerine kadar geriledi.
Haziran ayında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yeniden artacağı beklentisi petrol fiyatlarını aşağı çekmiş, EIA da küresel üretimin toparlanacağı tahminiyle üçüncü çeyrek Brent petrol beklentisini 74 dolar seviyesine kadar indirmişti.
Ancak geçiş şartlarına ilişkin yeni belirsizlikler piyasalardaki risk primini yeniden artırdı.
Petrol piyasasında gözler İran-Umman görüşmelerinde
Enerji piyasalarında önümüzdeki dönemde Hürmüz Boğazı'nın hangi şartlarla yeniden normal trafiğe açılacağı yakından izlenecek.
İran'ın geçiş ücretleri ve bazı ülke gemilerine yönelik kısıtlama taleplerinin kabul edilip edilmeyeceği, ABD'nin söz konusu koşullara yaklaşımı ve bölgedeki askeri gelişmeler petrol fiyatlarının yönünü belirleyebilecek başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
Boğazdaki geçişlerin yeniden aksaması veya taraflar arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalması halinde petrol fiyatlarında jeopolitik risk priminin güçlenmesi beklenirken, anlaşmanın sağlanması ve enerji sevkiyatlarının normalleşmesi ise Brent petrol üzerindeki yukarı yönlü baskının azalmasına neden olabilir.
