CHP, İYİ Parti, Gelecek Partisi, DEVA Partisi, Saadet Partisi ve Demokrat Parti uzun süre 'Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem' üzerinde çalışma gerçekleştirdi. Ahlatlıbel'de ilk defa beraber fotoğraf veren ve çalışmanın son hali hakkında karara varan liderler 28 Şubat'ta detayları kamuoyuyla paylaşacağını duyurdu. Bu kapsamda bufün altı lider, Ankara Bilkent'te 'Yeniden Demokrasi Mutabakatı'nda bir araya geliyor. 101 maddelik mutabakat metni birazdan 6 lider tarafından imzalanacak.
LİDERLER SALONA GİRDİ
Altı partinin lideri salona giriş yaparak protokoldeki yerlerini aldı.
CUHMURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ NEDEN YANLIŞTIR?
CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek, sözlerine 'Savaşa Hayır' diyerek başladı. Erkek şu açıkalmalarda bulundu:
Toplumu en geniş yelpazede temsil eden altı siyasi parti olarak bizler, Türkiye'nin yıllardır görmeyi umut ettiği tarihi bir çalışma için bir araya geldik. Yarının Türkiyesi'ni inşa etmek için hazırladığımız Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metni üzerinde demokrasinin temel ilkeleri olan istişareyi ve uzlaşmayı esas alarak yoğun bir çalışma gerçekleştirdik. Bilindiği üzere Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne 16 Nisan 2017 referandmu ile geçilmiştir. Türkiye siyasi tarihinin en kritik anayasa değişkliği olmasına rağmen referandum süreci 15 Temmuz darbe girişimi ardından ilan edilen OHAL şartlarında gerçekleşmiştir. Bu dönemde demokrasinin asli gereği olan çoğulculuk ve uzlaşma ilkeleri yok sayılmış anayasa değişişkliği geniş toplum kesimleriyle, siyasi partilerle, sivil toplumla, üniversitelerin anayasa kürsüleriyle barolarla müzakere edilmemiştir. İki partinin genel başkanının belirlediği dar bir komisyon tarafından hazırlanan bu anaaysa değişikliği demokratik bir biçimde müzakere edilmeden komisyonda ve genel kurulda 41 gün gibi kısa bir sürede kabul edilmiştir. Devletin tüm imkanları evet kampanyası için seferber edilmiş; muhalefet partileriyle sivil toplum örgütlerinin toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakları bile kısıtlanmıştır.
'BU SİSTEM YÖNETİMDE KİŞİSELLİĞE YOL AÇMIŞTIR'
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi neden yanlıştır? Bu sistem yönetimde kişiselliğe ve keyfiliğe yol açmış Cumhurbaşkanınıın yasama, yürütme ve yargıyı güdümü altına almasını sağlayan çok geniş ve denetimsiz yetkiler getirerek otoriter bir yönetim yaratmıştır. Bizler; anayasal devlet anlayışımıza aykırı olan, demokratik hukuk devletini temelinden zedeleyen ve egemenliği şahsileştiren bu ssiteme karşı çıkıyoruz. Çünkü bu sstemde anayasadaki tarafsızlık yeminine rağmen parti genel başkanlığı ile devlet ve hükümet başkanlığı tek kişinin şahsında birleşmiş partili Cumhurbaşkanı ülkenin sorunlarını daha da derinleştirmiştir. Meclis'in yasama yetkisi yürütmeyle paylaşılırken denetim yetkisi ise işlevsiz hale getirilmiştir. Yüce Meclis'in millet adına kullandığı devredilemez bütçe hakkıdahi ortadan kaldırılmıştır. HSK Cumhurbaşkanı'na tanınan doğrudan ve dolaylı atama yetkileriyle yürütmenin vesayetine girmiş partili Cumhurbaşkanı bağımsız ve tarafsız yargıyı yok etmiştir. AYM'nin iktidarın baskı ve tehdidi altında olması ve üyelerinin enredeyse tamamının partili Cumhurbaşkanı tarafından atanması yüksek mahkemenin bağımsızlığına ve gücüne gölge düşürmüştür.
'GEÇMİŞİN DAR KALIPLARINI DA REDDEDİYORUZ'
Bu noktada özenle altını çizmek istediğimiz husus şudur ki; bizler geçmişin dar kalıplarını da reddediyoruz. Geçmişin tecrübelerinden istifade ederek geçmiş uygulamaların ortaya çıakrdığı demokrasi sorununa ve vesayetçi uygulamalara bir daha imkan vermeyecek yeni bir sistemi inşa etme kararlılığındayız. Bu yeni bir başlangıçtır. İşte bu inançla Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem önerimizle Cumhurbaşkanlığı Sistemi'ni sona erdirirken geçmişe dönmüyor Türkiye Cumhuriyeti'nin köklü devlet ve cumhuriyet tecrübesini demokrasiyle taçlandırmayı hedefliyoruz.
'ÜLKEMİZİN GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM'E NEDEN İHTİYACI VAR?'
Ülkemizin neden Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'e ihtiyacı var? Çünkü ülkemiz cumhuriyet tarihinin en derin siyasi ve ekonomik krizlerinden birini yaşamaktadır. Bu krizin en önemli sebebi Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adı altındaki keyfi ve kural tanımaz sistemsizlik ve basiretsiz yönetimdir. Bizle 6 siaysi parti oalrak dünyanın ve ülkemizin demokrasi tecrübeleri ışığında adaleti tesis etmek, farklılıklarımızı zenginlik kabul ederek bir arada özgürce yaşamak, toplumsal huzuru, ve barışı sağlamak tüm vatandaşların insan onuruna yaraşır bir hayat sürmesini güvence altına almak, çoğulcu, demokratik, bir Türkiye'yi inşa etmek ve gelecek nesillere de bu değerleri miras bırakmak için bir araya geldik.
'EN AZ YÜZDE 1 OY ALAN SİYASİ PARTİLER HAZİNE YARDIMINDAN FAYDALANMAYA HAK KAZANACAKTIR'
DEVA Partisi Hukuk ve Adalet Politikaları Başkanı Mustafa Yeneroğlu, şöyle konuştu:
Masum insanların bombalanmasına hayır diyerek sözlerime başlamak istiyorum. Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem ile katılımcı, özgürlükçü ve çoğulcu demokrasinin gereklerine uygun, kuvvetler ayrılığı ilkesi ile etkin denge ve denetleme mekanizmalarına dayanan bir hükümet sistemi amaçlıyoruz. Hükümet sistemimizde temsilde adalet ile yönetimde istikrar ilkelerini eşit şekilde esas almaktayız. Meclis'i güçlendirirken hükümeti zayıflatmama, hükümeti güçlendirirken meclisi zayıflatmama kararlılığı içindeyiz. Bu amaçla öncelikle etkili ve katılımcı bir yasama öngörüyoruz. Bu kapsamda Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'in kalbi olan Meclis'in temsil yeteneği arttırılacak, kanun yapma ve yürütmeyi denetleme işlevleri etkili kılınacaktır. Böylece yasama organının daha demokratik ve daha etkili olması sağlanacaktır. Ayrıca Meclis iç tüzüğünde katılımcılık ön plana çıkarılacak, siyasi partiler kanununda yapılacak değişiklikle parti içi demokrasi ilkeleri tesis edilecektir.
YURT DIŞI SEÇİM ÇEVRESİ
Temsil gücünü arttırmak, temsilde adaleti ve çoğulcu demokrasiyi sağlamak amacıyla seçim barajını yüzde 3'e düşüreceğiz. Yurt dışındaki 6 milyondan fazla vatandaşımızın Meclis'te temsilinin sağlanması için yurt dışı seçim çevresi oluşturacağız.
HARCAMALARIN KAMUOYUNA AÇIKLANMASI
Siyasi partilere ve adaylara yapılan belirli miktarın üzerindeki bağışların ve seçim dönemlerinde yapılan tüm harcamaların kamuoyuna açıklanmasını zorunlu tutacağız.
Adil rekabet koşullarının sağlanması ve demokratik siyasi hayatın güçlendirilmesi amacıyla en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde en az yüzde 1 oy alan siyasi partiler Hazine yardımından faydalanmaya hak kazanacaktır.
KHK ÇIKARMA YETKİSİNİN YETKİ KANUNUNA DAYANMASI
Bakanlar Kurulu'nun KHK çıkarma yetkisinin yetki kanununa dayanması, Meclis tarafından konusu, sınırları ve süresi açıkça belirtilmesi şekliyle kabul ediyoruz. Ancak temel hak ve özgürlüklerin ise kararnamelerle düzenlenmesine ise kesinlikle izin vermeyeceğiz.
Demorkat Parti Genel başkan Yardımcısı Bülent Şahinalp kürsüde yaptığı konuşmada Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'in yürütme organını anlattı ve "Cumhurbaşkanlığı tarafsız ve partiler üstü bir yapıya kavuşturulacaktır" dedi. Cumhurbaşkanı'nı görev süresinin 7 yıl olacağını ve yalnızca bir dönem görev alabileceğini belirten Şahinalp, "Görev süresi biten Cumhurbaşkanı aktif siyasette bir daha görev alamayacaktır" ifadelerini kullandı.
'OHAL YETKİSİ BAKANLAR KURULUNA AİT OLACAK'
Şahinalp'in açıklamasından öne çıkanlar şu şekilde:
"Bakanlar, Başbakan tarafından atanacak. Bakanlar Kurulu Başbakan başkanlığında toplanacaktır. Hükümetin kurulmasında basit çoğunluk, düşürülmesinde ise salt çoğunluk esas alınacaktır. Başbakanın OHAL ilan etme yetkisi olmayacak. OHAL yetkisi Cumhurbaşkanlığı başkanlığında toplanacak olan Bakanlar Kuruluna ait olacak. Bu yetki TBMM'nin onayına da tabi olacaktır."(KRT)
