Siyasal iktidar tarımda uyguladığı yanlış politikalar sonucunda hayvancılıkta 2010 yılından itibaren ithalata başladı. O dönem ithalat Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker’in kontrolünde yapıldı. Daha sonra gelen bakanlar Faruk Çelik, Eşref Fakıbaba ve Bekir Pakdemirli de aynı yolu izledi.
İthalat, hükümetin kontrolünde Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla, yandaş şirketler ve onların dış ülkelerdeki yerli temsilcileri ile yapıldı. Her bakan değişikliğinde ithalat yapan yandaş tüccarlar da değişti. Bakana göre yeni tüccarlar çıktı, bir önceki tüccarlar tasfiye oldu. Bugüne kadar 6 milyar doların üzerinde canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı yapıldığı göz önüne alındığında, rantın büyüklüğü ortaya çıkıyor.
ESK bir devlet kuruluşudur. Ve bu kuruluşun amaçları; canlı hayvan ve kırmızı eti yönetmek, yerli üretimi arttırmak, ülke çiftçisini korumaktır. Oysa ESK yabancı ülkelerin çiftçilerini besleyen, o ülkelere para aktaran, içeride ise hükümete yakın tüccarları ve kendi yandaşlarını ekonomik olarak kalkındıran bir kuruma dönüştü. İthalat artık, siyasal iktidarın ülke tarımı ve üreticisi üzerinde üretimi engelleyen bir sopası olarak durmaktadır.
BAKAN DEĞİŞİYOR AMA SİSTEM AYNI
Mehdi Eker ayrılıp, Faruk Çelik geldiğinde Macaristan’a gittim. Macaristan’da olayları çok net bir şekilde tespit ettim. Kanuna göre ESK ithalatı, aracı olmadan (şirket, tüccar vb.) doğrudan üretici ve kooperatiflerden yapmak durumundadır. Oysa Macaristan’da gördüğüm, Mehdi Eker ve Faruk Çelik’in tüccarlarının kâr ve rant mücadelesiydi. Sistem aynen devam ediyor, bakan değiştikçe yararlananlar da değişiyordu. O zaman konuyu gündeme getirdiğimiz için bazı yetkilileri görevden almak zorunda kaldılar. Ancak gördüğünüz gibi sistem ve düzen değişmedi.
BİM İÇİN GÜMRÜK SIFIRLANDI
2017 Haziran ayında canlı hayvan ve kırmızı et alımında gümrük vergileri %130 - %245 arasında iken %26’ya düşürüldü. Temmuz 2017’de ise 975 bin baş canlı hayvan ve 90 bin ton et için sıfır gümrükle ithalat izni verildi. Unutmayalım bu ithalatın 60 bin ton et olan kısmı A101 ve BİM’lerde satışa sunuldu. Düşünün 60 bin ton, 60 milyon kilo yapar. 60 milyon kilodan işletmeye 1 TL kalsa, bu da 60 milyon TL kâr demektir. Bu kârı toptan 7 yıllık ithalat üzerinden değerlendirdiğimizde karşımıza çok büyük rant çıkıyor. Bugüne kadar 6 milyar dolar ithalat yapıldığını biliyoruz. Buradan edilecek kârın ne olduğunu kamuoyunun vicdanına sunuyoruz. Üstelik BİM’in yönetim kurulu üyesinin bakan olduğu bir koşuldan bahsediyoruz.
Bu ithalatlar aslında yerli üreticiyi bitiren, yandaşı kâr ettiren yeni bir ticari alan olarak ortaya çıktı. Devlet eliyle, ithalattan kâr, ithalattan rant, ithalattan zengin olma dönemine geçildi.
DENETİM YAPILMADIĞI KESİN
İthalat ile beraber bu ülkeye yeni hastalıkların da geldiğini, hem ülke insanını hem de hayvancılığı tehdit eden bir duruma ulaştığını görmüş bulunuyoruz. 2011’de “deli dana”, 2018 Temmuz’unda veba (Bulgaristan sınırı. Avrupa birliği teyit etti.) ve şimdi Ankara Gölbaşı’nda şarbon.
Yapılan ithalatın denetimsiz, kontrolsüz, 21 günlük karantina mevzuatına uymadığı kesin. Mevzuata uygun ithalat yapılmış olsaydı eğer Mersin limanından, Gölbaşı’na şarbonlu hayvanın gelmesi mümkün değildi. Canlı veya et durumundaki gıdanın 21 gün geldiği gümrükte tutulması; her türlü analizin yapılıp temiz olarak ülkeye girmesi içindir. Belli ki bu koşullara uyulmamıştır. Bakanlık da Ankara Gölbaşı’ndaki çiftliği karantinaya alarak, 50 hayvanın öldüğünü duyurarak bu durumu kabullenmiştir. Hala bu konu ile ilgili birçok cevap arayan soru bulunuyor. Kurban Bayramı’nda bu hayvanlardan satılmış mıdır? Ülkede başka bölgelerde şarbon var mıdır? Son 1 yıl içerisinde şarbondan ölen kimse var mıdır?
Ayrıca ölen hayvanlara konan kuşlar ve böcekler (vektör taşıyıcı) yoluyla halk sağlığı ve diğer hayvan sürüleri de şarbon riski altındadır.
Bugün yaşadığımız sorunlar, siyasal iktidarın 16 yıldır uyguladığı yanlış hayvancılık politikaları, köylünün kırdan kente göçe mecbur bırakılarak üretimden uzaklaştırılması, halkın gıda güvenliğinin hiçe sayılması ve ithalatçı bir düzene geçilmesinin sonucudur.
Topraklarımız ekilmiyor, çiftçilerimiz kentlerde yaşam savaşı veriyor, biz hep beraber ne olduğunu bilmediğimiz ithal et yiyoruz. Bu gidişle at eti ve it etini de ararız!
