İşçilerin ve kamu emekçilerinin kendi iradeleri dışında zorunlu olarak (otomatik) katılacakları Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) uygulaması, 1 Ocak’ta kısmen başladı. Hükümetin kamuoyunda oluşan tepkileri yumuşatmak amacıyla hazırladığı yönetmelikle, hem özel sektörde hem de kamuda zorunlu BES kademeli hale getirildi.
Resmi Gazete’de 2 Ocak’ta yayımlanan yönetmelik gereği, 1 Ocak’ta sadece, çalışan sayısı bin ve üzerinde olan işyerlerinde çalışanlar zorunlu BES kapsamına alındı. Diğer çalışanlar da işyerlerindeki çalışan sayısına göre kademeli olarak sisteme dahil edilecek. 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren tüm işyerlerinden çalışanlar sisteme dahil olacak.
İki ay içinde cayma hakkı
DİSK’ten yapılan yazılı açıklamada, işverenleri tarafından otomatik olarak BES’e dahil edilen çalışanların, sisteme dahil edildiklerinin kendilerine bildirilmesinden itibaren 2 ay içinde cayma hakkına sahip oldukları hatırlatıldı. Buna karşın yönetmelikte yer alan bir hükme göre BES’ten ayrılanların iki yılda bir tekrar sisteme dahil edilebileceğine dikkat çekilen açıklamada, böylece cayma hakkının iyice zorlaştırılacağı belirtildi.
Açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Konfederasyonumuz, işçileri ve tüm çalışanları 1 Ocak 2017’den itibaren kısmen uygulanmaya başlayan zorunlu BES’ten caymaya çağırmaktadır. Çalışanlar sisteme dahil edildikleri tarihten başlayarak iki ay içinde cayma hakkını kullanmalıdır. Zorunlu BES işçilerin iradesi dışında ücretlerinin yüzde 3 azalması, asgari ücrete yapılan 104 TL zammın yarısının kesilmesi demektir. Bir emeklilik sigortası değil, riske dayalı belirsiz bir yatırım sistemidir. Zorunlu BES’te ikinci emeklilik hayaldir. Devlet garantisi, emekli aylığı garantisi yoktur. Bu nedenlerle çalışanları zorunlu BES’ten caymaya çağırıyoruz.”
‘Zorunlu BES Anayasa’ya aykırı’
DİSK'in açıklamasında, zorunlu BES’in Anayasa’ya aykırı olduğu vurgulanarak, “Herkes nasıl tasarruf edeceğine kendisi karar verir. Zorla tasarruf olmaz” denildi. Bu düzenlemenin temel gerekçesinin tasarruf oranlarının düşüklüğü iddiası olduğuna da dikkat çekilen açıklamada, “TÜİK’in son açıkladığı tasarruf oranları, Türkiye’de tasarruf oranlarının düşük olduğu iddiasını boşa çıkartmıştır. Zorunlu BES’in gerekçesi kalmamıştır. Hükümeti zorunlu BES uygulamasından vazgeçmeye çağırıyoruz” ifadeleri kullanıldı.
