Türkiye'den Bulgaristan'a ihraç edilen binlerce kasa sofralık üzüm, pestisit kalıntılarının yasal sınırları aşması nedeniyle Avrupa Birliği (AB) pazarına kabul edilmedi. Bulgaristan'da gerçekleştirilen sınır kontrollerinde uygunsuz bulunan 14 ton 100 kilogram ağırlığındaki üzüm sevkiyatının Türkiye'ye iade edilmesine karar verildi. Toplam 2 bin 640 kasadan oluşan sevkiyat, gıda güvenliği ve tarım ürünlerinin ihracatında uygulanan denetimleri yeniden gündeme taşıdı.
9 Ekim 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı tarafından gerçekleştirilen laboratuvar incelemelerinde Türkiye menşeli sofralık üzümlerde izin verilen miktarın üzerinde pestisit kalıntısı tespit edildi. Bunun üzerine ürünlerin Avrupa Birliği pazarına girişine izin verilmedi.
Bulgaristan sınırında pestisit alarmı
Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı (BABH), Türkiye'den gönderilen sofralık üzüm sevkiyatını sınır kontrolleri kapsamında incelemeye aldı.
8 Ekim 2026 tarihinde duyurulan kontrollerde, üzüm örnekleri laboratuvar analizlerine gönderildi. Yapılan incelemeler sonucunda ürünlerde bulunan pestisit kalıntılarının Avrupa Birliği mevzuatında belirlenen azami kalıntı limitlerini aştığı bildirildi.
Analiz sonuçlarının ardından söz konusu sevkiyatın Avrupa Birliği ülkelerinde satışa sunulmasına izin verilmedi.
Bulgaristan makamları, uygunsuz bulunan ürünlerin gönderici firmaya iade edilmesini kararlaştırdı.
2 bin 640 kasa üzüm Türkiye'ye geri gönderilecek
Bulgaristan tarafından reddedilen sevkiyatın toplam ağırlığının 14 bin 100 kilogram olduğu açıklandı.
Sevkiyatta bulunan ürünlerin 2 bin 640 kasadan oluştuğu belirtilirken, üzümlerin Türkiye'deki ihracatçı firmaya geri gönderileceği bildirildi.
Ancak ürünlerin Türkiye'ye kesin olarak hangi tarihte ulaşacağı ve iade sonrasında nasıl bir işlem uygulanacağına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Özellikle pestisit kalıntısı nedeniyle reddedilen ürünlerin Türkiye'deki iç piyasaya sunulup sunulmayacağı konusu, gıda güvenliği açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte, söz konusu üzümlerin Türkiye'de satışa çıkarıldığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
Pestisit nedir, insan sağlığını nasıl etkiler?
Pestisitler, tarımsal üretimde bitkilere zarar verebilen böcekler, mantarlar ve yabancı otlar gibi zararlı organizmalarla mücadele etmek amacıyla kullanılan maddeler olarak tanımlanıyor.
Tarımsal üretimde kullanılan pestisitlerin belirli miktarlarda ve mevzuata uygun şekilde uygulanması gerekiyor.
Gıda ürünlerinde izin verilen maksimum pestisit kalıntı limitlerinin aşılması ise ürünlerin mevzuata uygun olmadığı anlamına geliyor.
Pestisitlerin insan sağlığı üzerindeki etkileri; kullanılan maddenin türüne, maruz kalınan miktara ve maruziyet süresine göre değişiklik gösterebiliyor.
Bu nedenle Avrupa Birliği ülkelerinde ithal edilen tarım ürünleri belirli risk kriterlerine göre laboratuvar analizlerinden geçiriliyor.
Türk üzümleri daha önce de Bulgaristan sınırından dönmüştü
Türkiye'den Bulgaristan'a gönderilen sofralık üzümlerde pestisit kalıntısı tespit edilmesi ilk kez yaşanmıyor.
Bulgaristan makamlarının ağustos ve eylül aylarında gerçekleştirdiği kontrollerde de bazı üzüm sevkiyatları aynı gerekçeyle durdurulmuştu.
Ağustos ayında toplam ağırlığı 17,5 tonu aşan üç ayrı üzüm sevkiyatının, eylül ayının başında ise 16 tonun üzerindeki başka bir sevkiyatın pestisit kalıntıları nedeniyle reddedildiği bildirilmişti.
Eylül ayında gerçekleştirilen kontroller kapsamında Türkiye menşeli toplam 53 tonu aşan beş üzüm sevkiyatının Avrupa Birliği pazarına alınmadığı belirtilmişti.
Son olarak gündeme gelen 14,1 tonluk sevkiyatın ise önceki kontrollerden bağımsız yeni bir olay olduğu aktarıldı.
Pestisit kalıntısının hangi maddeden kaynaklandığı açıklanmadı
Bulgaristan makamlarının son bildiriminde, sofralık üzümlerde tespit edilen pestisitlerin etken maddelerine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Ayrıca tespit edilen kalıntı miktarının yasal sınırları kaç kat aştığı da açıklanmadı.
Bu nedenle ürünlerde hangi tarım ilacının bulunduğu ve kalıntının hangi seviyede tespit edildiği konusunda kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
Türkiye'ye iade edilen üzümler ne olacak?
Bulgaristan'ın aldığı iade kararı sonrasında 2 bin 640 kasa üzümün Türkiye'deki gönderici firmaya ulaştırılması bekleniyor.
Ancak ürünlerin Türkiye'ye dönüşünün ardından imha edilip edilmeyeceği, yeniden analiz yapılıp yapılmayacağı veya hangi idari işlemlerin uygulanacağı konusunda henüz resmî bir açıklama bulunmuyor.
Gıda güvenliği açısından, pestisit kalıntısı nedeniyle ihracattan dönen ürünlerin mevzuata uygun şekilde kontrol edilmesi önem taşıyor.
14 ton 100 kilogramlık üzüm sevkiyatının Avrupa Birliği pazarına kabul edilmemesi, Türkiye'nin tarım ürünleri ihracatında pestisit denetimlerinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.
