Rekabet Kurumu, Google'a 'haksız rekabete yol açtığı' gerekçesiyle önemli bir ceza verdi. Ceza sonrasında Google, iş ortaklarına bir mektup göndererek bu durumun düzeltilmemesi halinde Türkiye'de piyasaya sürülecek Android telefonlarına kendi uygulamalarının lisansını vermeyeceğini belirtmişti. Bu da, Türkiye pazarında bir değişim sürecinin kapılarını aralıyor.
Rekabet Kurumu'nun Kararı
Rekabet Kurulu, Google’ın rekabete aykırı hareketleri konusunda 7 Aralık'ta bir yaptırım kararı aldı. Bülent Aydemir’in aktardığına göre, bu karar, Google’ın 19 Eylül 2018 tarihinden beri uygulanması gereken yükümlülüklere uymamakta ısrar etmesi neticesinde alınmış durumda. Kurul, Google’ın cihaz üreticileriyle yaptığı mobil uygulama dağıtım sözleşmelerinde, arama motorunun ana ekranında konumlandırılması gibi unsurların yasadışı buldu. Ayrıca Google Webview bileşeninin tek bir bileşen olarak atanması, gelir paylaşım sözleşmeleri gibi elemanlarla beraber, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varıldı.
Google'ın Uygulama Stratejileri
Rekabet Kurulu, Google’ın yeni sisteminde, rakip arama motorları ile cihaz üreticileri arasındaki bağımlılığın artacağını belirtti. Böylece, Google'ın rakip firmalarının arama parçalarının cihaza yüklenmesi durumunda, cihaz üreticileri kendi arama bileşenleri ile ilgili gelir taahhüt etmek zorunda kalacaklar. Ek olarak, Google arama parçacığının cihazlardan çıkarılması durumunda, üreticilerin belli bir lisans bedelini ödemek zorunda kalacakları tespit edildi. Bu durumun, tüketicilerin alternatif ürünleri tercih etmelerini zorlaştıracağına işaret ediliyor.
Avrupa Komisyonu Örneği
Google'ın uyguladığı yöntemler Avrupa Komisyonu'nun kararları ile de bağlantı kurularak eleştirildi. Google’ın sunduğu uyum paketi ile cihaz üreticilerini finansal olarak etkileme çabası, benzer bir biçimde Microsoft'un geçmişte karşılaştığı durumlarla örtüşüyor. Avrupa Komisyonu, Microsoft'un ürünleri ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmemesi üzerine belli kısıtlamalar getirmiş ve üreticilerin seçimlerini kısıtlamasını engellemeye çalışmıştı. Bu durum, Google için de bir örnek teşkil ediyor ve rekabetsizlik sorunlarına yol açabilir.
Google'ın Lisans İptali Kararı
Rekabet Kurulu'nun kararının hemen ardından Google, Türkiye'deki iş ortaklarına bir yazı gönderdi. Bu yazıda, 12 Aralık itibarıyla Türkiye'de piyasada yer alacak olan Android telefonlarda Google'a ait uygulamaların lisanslarının iptal edileceği ifadesine yer verildi. Google Search, Google Play, YouTube, Gmail gibi popüler uygulamaların Türkiye'deki Android cihazlarda kullanılamayacağı açıklandı. Bu durum, kullanıcı deneyimini ciddi anlamda etkileyebilir ve pek çok kişi için sorunlar yaratabilir.
Pazar Üzerindeki Etkiler
Google’ın bu kararının, Türkiye'deki cep telefonu pazarında büyük yankılar uyandırdığı ifade ediliyor. Ülkede her yıl yaklaşık 10-11 milyon cep telefonu satılırken, bunların %90’ının Android işletim sistemini kullandığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu kararın geri alınmaması durumunda, cep telefonu satışlarını olumsuz etkileyebileceği ve Android uygulamalarının kilitlenmesine neden olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Eğer önlem alınmazsa, Türkiye’deki Android cihazlarda Google servisleri yüklü olmayacak ve bu durum pazarda ciddi bir karmaşaya yol açabilir.
