CHP Dış Politika Kurulu, toplantısının ardından uluslararası gelişmelere ilişkin beş başlıkta değerlendirme yaptı. Açıklamada Abu Dabi’deki görüşmeler, NATO’nun genişlemesi, İran savaşı, yaklaşan APEC Zirvesi, Yemen’deki çatışmalar ve Kıbrıs’ın geleceğine ilişkin görüş ve öneriler paylaşıldı.
İncirlik’ten saldırı uçuşlarına izin verilmemesi vurgusu
İran’a ilişkin değerlendirmede, aracılı görüşmelerin kalıcı ateşkes ve uzlaşı sağlanması bakımından henüz sonuç vermediği belirtildi. İran’ın, kendisine yönelik bir saldırı durumunda saldırı uçaklarının kalktığı bütün üsleri balistik füzelerle hedef alacağını açıkladığı ifade edildi.
Savaşın başlangıcından itibaren askerî hedeflerle uyumlu bir siyasi amacının bulunmadığı savunulan açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:
“İran savaşına yol açanların sorunu bitirmek sorumluluğunu da üstlenmesi gereklidir.”
Türkiye ile İran arasındaki komşuluk ilişkilerine dikkat çeken Kurul, İran’ın Türkiye’ye karşı hasmane bir konuma gelmesinin önlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda, İncirlik Üssü’nden hiçbir saldırı uçağının kalkmasına izin verilmemesi yönündeki politikanın büyük bir titizlikle takip edilmesinin daha da önem kazandığı belirtildi.
Ukrayna-Rusya savaşının Karadeniz’e yayılmasına karşı çağrı
Abu Dabi’de ABD aracılığıyla yürütülen görüşmelere ilişkin bölümde, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının giderilemediği ve Avrupa Birliği’nin görüşmelere katılımına izin verilmediği ifade edildi.
Açıklamada, AB’nin savaşın sürmesinden siyasi kazanç beklediği ve çatışmaların genişletilmesi yönünde Ukrayna’yı desteklediği ileri sürüldü. Bu değerlendirme kapsamında KOALICJA 26.2 tatbikatına da atıfta bulunuldu.
Çatışmaların Karadeniz’i içine alacak biçimde genişlemesinin önlenmesi ve Ukraynalıların daha fazla hayat kaybı yaşamaması gerektiği vurgulandı. Kurul, bir veya daha fazla NATO üyesinin, ittifakın Ukrayna’yı kapsayacak şekilde genişlemesinin hiçbir zaman mümkün görülmediğini resmen açıklamasının yararlı olacağı görüşünü dile getirdi.
APEC Zirvesi için “Yalta benzeri gelişmeler” değerlendirmesi
APEC Zirvesi’ne ilişkin bölümde, Çin’in Shenzhen kentinde 18-19 Kasım’da yapılacağı belirtilen toplantıya katılması beklenen üç devlet başkanının gündemi değerlendirildi.
Kurul, Ukrayna-Rusya ve ABD-İran savaşlarının sona erdirilmesi ile ekonomik konuların yanı sıra, uzlaşı sağlanması hâlinde nükleer silahlanmanın azaltılmasının da gündeme gelmesinin beklendiğini belirtti.
Açıklamada, toplantının İkinci Dünya Savaşı’nın sonundaki Yalta Konferansı’na benzer egemenlik paylaşımı gelişmelerine yol açabileceği ihtimali üzerinde durularak, sürecin yakından izlenmesi gerektiği ifade edildi.
Yemen’deki çatışmalar için diplomatik çözüm vurgusu
İran, Kuzey Yemen’deki Husiler ve Suudi Arabistan arasındaki gelişmelerin ele alındığı bölümde, 13 Temmuz 2026’da Suudi Arabistan’ın gerçekleştirdiği ve açıklamada “hatalı saldırı” olarak nitelendirilen olayın ardından başlayan çatışmaların azalan tempoda sürdüğü belirtildi.
Tarafların diplomatik temaslarda mali pazarlıklar üzerinden uzlaşı aradığı değerlendirmesine yer verildi. İsrail’in Yemen konusunda Suudi Arabistan’a destek verdiği, İran’ın ise Husilere destek sağlayabileceği yönünde işaretler verdiği ifade edildi.
İran’ın, talep edilmesi hâlinde Suudi Arabistan ile Kuzey Yemen arasındaki sorunların çözümüne yardımcı olabileceğini bildirdiği aktarıldı. Kurul, sorunun diplomatik araçlarla çözülmesi gerektiğinin taraflarca anlaşılmasını olumlu karşıladı.
Kıbrıs’ta iki devletin ilişkilerini normalleştirmesi istendi
Kıbrıs’ın geleceğine ilişkin değerlendirmede, ABD ve AB’nin dışında tutulduğu bir süreçte kuzey ve güneydeki iki devletin ilişkilerini normalleştirmesi gerektiği savunuldu.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Kıbrıs’ta izlenecek yol (ABD ve AB’nin dışarıda tutulduğu) iki farklı devletin Kuzey’de Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Güney’de Rum Yönetimi olarak birbirleriyle ilişkilerini normalleştirmesi ana fikri üzerinde olmalıdır.”
Ateşkesten bir barış anlaşmasına geçilmesinin zamanının geldiği belirtilen değerlendirmede, geçmişteki tahribatın sorumluluğunun üstlenilmesi ve kuzeye, ayrıca Türkiye’ye savaş tazminatı ödenmesi gerektiği görüşü dile getirildi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin müzakereleri kolaylaştıracak arabuluculuk zemini arayışının “kozmetik bir egzersiz” olarak sürmemesi gerektiği savunuldu. Kurul, diplomatik kazanımlarla sınırlı çabalar yerine, iki tarafın ilişkilerini kalıcı biçimde düzenlemesinin hedeflenmesi çağrısında bulundu.
