Akciğerde oluşan bu enfeksiyon, alveollere yani akciğerde bulunan içi hava dolu küçük keseciklerin içerisinde iltihap hücrelerinin birikmesi sonucu oluşur. Alveoller içleri iltihap ile dolu olduğu için solunum görevini yerine getiremezler. Bu nedenle ağır zatürrelerde hastalar solunum sorunları yaşayabilirler.
Zatürre nasıl bulaşır?
Hastalık sağlıklı kişilere aynı ortamda bulundukları hasta kişilerin konuşmasın öksürmesi ya da aksırması sonucu havaya yayılan damlacıkların sağlıklı kişiler tarafından solunması sonucu bulaşır. Kapalı alanlar, okullar, yurtlar, askeriye, toplu yaşanılan alanlar ve kalabalık yerler zatürrenin bulaşma riskinin en yüksek olduğu yerlerdir. Halk arasında üşütmenin de zatürre olduğuna dair bir inanış vardır; ama aslında üşütmek kış aylarında bağışıklık sistemimizin kısa süreli olarak zayıflaması sonucu olur. Zatürre ise yaz aylarında da görülür. Üşütmek sadece bağışıklık sistemimizi zayıflattığı için bizleri enfeksiyona açık hale getirir ve zatürreye yakalanma ihtimalimiz arttırır.
Zatürre (Pnömoni) risk faktörleri nelerdir?
İleri yaş, zararlı gazlara maruz kalmak, sigara kullanımı, bilinç bozukluğu ve öksürük refleksinin bozulması ile seyreden bazı nörolojik hastalıklar, madde bağımlılığı, yabancı cisim aspirasyonu, kronik bir kalp ya da akciğer hastalığının varlığı gibi bazı faktörler zatürre için risk faktörleri olarak sıralanabilir.
Zatürre (Pnömoni) belirtileri nelerdir?
Tipik zatürre belirtileri gürültülü başlar. İlk başta görülen belirtiler genellikle titreme, aniden yükselen ateş, üşüme, öksürük, iltihaplı balgam ve nefes almakta zorlamadır. Zatürre tedavi edilmezse hastayı 48-72 saat içerisinde solunum yetmezliğine sokabilir. A tipik zatürrelerde ise belirtiler daha siliktir. Halsizlik, ateş, baş ağrısı, kuru öksürük veya açık renkli balgam görülür. Bu süreç içerisinde hastalarda nefes darlığı, hırıltılı solunum gelişebilir. Bunlara kas ağrıları, bulantı, kusma, şiddetli baş ağrısı, halsizlik ve ishal eşlik edebilir.
Zatürre (Pnömoni) tedavisinde neler yapılır?
Zatürre tedavisi yapılan hastalarda zatürrenin ağırlığını gösteren faktörler ve tedavi edilen hastaya ait risk faktörleri gözünde alınıp değerlendirilerek hastanın durumuna göre hastaneye yatış ya da evde tedavi kararı verilir. Olası durumlara göre kültürde çoğalma beklemeden tedavi başlanır. Viral zatürrede antiviraller, bakteriyel zatürrede antibiyotikler, mantar zatürresinde antifungaller tedavinin temelini oluşturur. Uygun tedaviye gecikmeden başlanılması ise hayat kurtarır.
Zatürre (Pnömoni) korunmak için nelere dikkat edilmeli?
Hasta kişilerden etrafa yayılan damlacıkları solunum sonucuyla alınan zatürreden korunmak için en önemli yol hasta kişiler ile yakın temasta bulunmamak ya da onların bulunduğu ortamlarda maske takmaktır. Vitamin ve mineralleri düzenli almak, dengeli, düzenli beslenmek, sigara içmemek gibi önlemler hastalığın ortaya çıkmasında koruyucu bir rol oynar. Ayrıca risk grubundaki olan kişilerin aşı yaptırması önerilir.
Zatürre (Pnömoni) aşısını kimler yaptırmalı?
Zatürre aşısının sağlıklı olan 2-65 yaş arasındaki bireylerin yaptırmasına gerek duyulmamaktadır. Ancak risk grubunda olan yani 2 yaşından küçük çocuklar ve 65 yaşından büyük olan yetişkinlerin, diyabetikler, dalağı işlev görmeyen veya alınmış hastalar, kalp-damar hastalığı veya kronik akciğer hastalığı bulunanlar, siroz hastaları, organ nakli olanlar, kronik böbrek yetmezliği olanlar, kemoterapi veya radyoterapi görenler, kanser hastaları, AIDS’li hastalar, huzurevlerinde yaşayan hastalar zatürre aşısı yaptırmalıdır.
Zatürre (Pnömoni) aşısının yan etkisi var mıdır?
Zatürre aşısı alerjik reaksiyon gösterme riski olan bir aşı olduğu için sağlık kurumlarında yapılması gerekmektedir. Aşıya bağlı lokal yan etkiler şunlardır; enjekte edilen uzuvda şişme, kızarıklık, enjeksiyon yerinde acı, ateş enjeksiyon yerinde şişme ve sertleşme sayılabilir. Aşının içerisinde bulunan madde veya yardımcı maddelere alerjisi olduğu bilinen kişilere aşığı yapılmaz.
