Genetik ve nörobilim alanında öncü bilim insanlarından biri olan Dr. Ali Ertürk, Ludwig Maximillian’s Üniversitesi Helmholtz Doku Mühendisliği ve Rejeneratif Tıp Enstitüsü Başkanı olarak, önemli bir projeyi tanıttı. Uzun süredir üzerinde çalıştıkları projeleri SHANEL, dünya çapında prestijli bilim dergisi CELL'de yayımlandı. Dr. Ertürk, bu projeyi üç yıllık yoğun bir çalışmanın ardından tamamladıklarını belirtti ve insan organlarının hücresel düzeyde üç boyutlu haritalarını oluşturma sürecini detaylandırdı.
SHANEL Projesinin İlk Aşamaları
Dr. Ertürk, projenin başlangıç aşamalarında, organların lazer mikroskoplar altında görüntülenmesini sağlamak için çalıştıklarını açıkladı. İnsanın bir kadavrasından alınan organları şeffaf hale getirmek amacıyla oldukça çeşitli kimyasal solüsyonlar kullanarak önemli bir adım attıklarını söyledi. Bu süreçte, "sütü suya çevirir gibi" tabirini kullanarak, insan organlarının görünürlüğünü artırma amaçlarını vurguladı. 2022 yılında geliştirdikleri lazer mikroskobu, daha önceki çalışmalarda büyük dokuların taranmasına olanak tanıyan yeni bir teknoloji olarak ortaya çıktı. Projenin bu aşamasında elde edilen milyonlarca görüntü, kısa bir süre içinde yapay zeka algoritmaları yardımıyla analiz edilebiliyor. Böylece, dünya genelinde ilk kez insan böbreği ve gözünün hücresel düzeyde üç boyutlu haritası çıkarılmış oldu.
Şeffaflaştırma Technolojisinin Yenilikleri
Dr. Ertürk, daha önce insan organlarının şeffaflaştırılamadığını belirterek, yapılan çalışmanın önemine dikkat çekti. İnsan beyninin haritalanması gibi karmaşık projelerin genellikle büyük zorluklarla dolu olduğuna işaret etti. Daha önce fareler üzerinde uyguladıkları teknikleri insan organlarına başarı ile taşıdıklarını ifade etti. Ancak mevcut mikroskop teknolojilerinin ağırlıklı olarak küçük dokular için tasarlandığına dikkat çekti. Bunun sonucunda, daha önce tek bir insan beyin ya da böbreğinin lazer mikroskobunda incelenmesi mümkün olmamıştı. Şimdi, CADAVRA bağışları ile sağlanan insan gözleri, böbrekleri ve beyin dokuları, geliştirdikleri üç boyutlu lazer teknolojisi sayesinde net bir şekilde görüntülenebiliyor.
Kanser Tedavisindeki Potansiyel Etkileri
Dr. Ali Ertürk, SHANEL projesinin kanser tedavisinde önemli bir rol oynamasını beklediklerini belirtti. Yapay zeka algoritmalarının, biyopsi analizlerinde de kullanılarak kanser hücrelerinin detaylı bir şekilde incelenmesine olanak tanıyacağına inanıyor. Çünkü mevcut sistemde patologların, biyopsi örneklerinin sadece çok küçük bir kısmını inceleyebildiğinden bahsetti. Projeleri hayata geçtiğinde tümörlerin tamamının analiz edileceğini ve bu sayede kanser hücrelerinin tedavi süreçlerinin daha sağlıklı bir şekilde izlenebilmesi sağlanabileceğini dile getirdi. Dr. Ertürk ayrıca, gelecekte üç boyutlu yazıcılarla insan organlarının hücresel düzeyde üretilebileceği umudunu da paylaştı.
Organ Haritalamanın Önemi
İnsan organlarının haritalanması, sağlık ve hastalık süreçlerini anlama noktasında kritik önem taşıyor. Dr. Ertürk, yaptıkları çalışmanın sadece birkaç organı değil, birçok önemli organı kapsadığını da vurguladı. Göz, böbrek, tiroid gibi organların şeffaf hale getirildiğini ve bunların işlevlerinde nasıl bir rol oynadığını anlama açısından önemli bir adım olduğunu ifade etti. Bu projeyi uluslararası deneyimlere sahip 15 farklı uzmanla yürüttüklerini belirtti. Ekibin içerisinde kimya, fizik, mühendislik ve biyoloji alanlarında uzmanların bulunduğunu buydu. Bunun yanı sıra, araştırmalarının Alman hükümeti tarafından yıllık 2-2,5 milyon Euro bütçe ile desteklendiğini ekledi. Dr. Ertürk, bu bütçeler sayesinde gerçekleştirdikleri araştırmaların kapsamının genişlediğini ifade etti.
