Gazete Kritik Meclis DEM Parti, Sermaye Piyasalarındaki Manipülasyon İddiaları TBMM'ye Taşıdı

DEM Parti, Sermaye Piyasalarındaki Manipülasyon İddiaları TBMM'ye Taşıdı

DEM Parti Grup Başkanvekilleri, sermaye piyasalarındaki manipülasyon iddiaları ve yatırımcı zararları için TBMM'ye önerge verdi. Önergelerde Hazine Bakanı Mehmet Şimşek'e 26 soru yöneltildi, denetim ve önleyici tedbirlerin zamanında uygulanıp uygulanmadığı sorgulandı.

DEM Parti, Sermaye Piyasalarındaki Manipülasyon İddiaları TBMM'ye Taşıdı

DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli, sermaye piyasalarında yaşanan manipülasyon iddiaları, yüz binlerce yatırımcının karşı karşıya kaldığı zararlar, kamu kurumlarının denetim sorumlulukları ve ortaya çıkan zararın kamu kaynaklarıyla karşılanması ihtimalinin araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığı'na iki ayrı soru önergesi ve araştırma önergesi verdi. Önergelerde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e toplam 26 soru yöneltildi.

DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli, sermaye piyasalarında yaşanan manipülasyon iddialarının ve yatırımcıların karşı karşıya kaldığı zararların araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığı'na soru ve araştırma önergesi verdi.

Sezai Temelli tarafından verilen önergede, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanıtlaması istemiyle 13 soru yöneltildi. Önergede, Türkiye sermaye piyasalarının son dönemde yatırım fonları, düşük fiili dolaşıma sahip halka açık şirketler ve bu şirketlerle ilişkili olduğu iddia edilen fonlar üzerinden gerçekleşen olağandışı fiyat ve miktar hareketleri nedeniyle "ciddi bir güven ve denetim sorunu ile karşı karşıya" olduğu belirtildi.

Önergede, "Buradaki temel mesele yalnızca belirli hisse senetlerinin fiyatlarının yükselip düşmesi değildir. Asıl mesele yurttaşların birikimlerinin emanet edildiği yatırım fonlarının, sermaye piyasalarının sağlıklı fiyat oluşumu işlevini bozacak biçimde kullanılıp kullanılmadığı, düzenleyici kurumların bilinen risklere zamanında müdahale edip etmediği ve küçük yatırımcıların sistematik biçimde yüksek riskin son alıcısı haline getirilip getirilmediğidir" ifadelerine yer verildi.

SPK'nın 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasına da yer verilen önergede, 2025 yılının son çeyreğinde özellikle serbest yatırım fonları ve para piyasası fonları aracılığıyla bazı portföy yönetim şirketlerine ait fonların, fiili dolaşım oranı düşük paylarda şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlendiği belirtildi.

Önergede, SPK'nın söz konusu konunun Hazine ve Maliye Bakanı başkanlığındaki 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesi toplantısında gündeme geldiğini açıkladığı belirtilerek, buna rağmen 2026 yılı Eylül ayında yaşanan gelişmeler sonrasında Tera Portföy Yönetimi A.Ş. ile birlikte toplam yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS'ta işlem gören yatırım fonlarına yönelik kapsamlı tedbirler alındığı ve bazı fonların tasfiyesine karar verildiği kaydedildi.

TEMELLİ: "HANGİ SOMUT DENETİM VE ÖNLEYİCİ TEDBİRLER UYGULANDI?"

Sezai Temelli'nin önergesinde, Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek'e şu sorular yöneltildi:

"SPK'nın kendi açıklamasında belirtildiği üzere, 2025 yılının son çeyreğinde bazı yatırım fonlarının düşük fiili dolaşıma sahip paylarda şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğu tespit edilmiş midir? Edilmişse bu tespitler hangi şirket, fon ve portföy yönetim şirketlerini kapsamaktadır? Bu hususun 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesi toplantısında gündeme alındığı dikkate alındığında, 2 Aralık 2025 ile 16 Eylül 2026 tarihleri arasında Hazine ve Maliye Bakanlığı, SPK, Borsa İstanbul ve diğer ilgili kamu kurumları tarafından hangi somut denetim ve önleyici tedbirler uygulanmıştır? Bakanlığınız ve SPK tarafından 2025 yılının son çeyreğinden itibaren riskli görülen fon, şirket ve pay piyasalarının listesi oluşturulmuş mudur? Oluşturulduysa söz konusu liste hangi tarihlerde güncellenmiş ve hangi kurumlarla paylaşılmıştır? Küresel endeks sağlayıcısı MSCI'nin Haziran 2026 tarihli değerlendirmesinde Türkiye piyasalarında, özellikle küçük ölçekli şirketlerle bağlantılı fonlarda, 'koordineli işlem' davranışlarına ilişkin uluslararası yatırımcı kaygılarına dikkat çekildiği bilinmektedir. Bu uyarı üzerine SPK ve Bakanlığınız tarafından hangi incelemeler başlatılmıştır? Bu incelemelerin sonuçları nelerdir? Tera Holding, Tera Yatırım ve Tera Portföy ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili olduğu şirket, fon ve hesaplar arasında sermaye piyasası işlemleri bakımından herhangi bir koordineli işlem ilişkisi tespit edilmiş midir? Varsa bu ilişkilerin kapsamı nedir? Tera Portföy tarafından kurulan veya yönetilen fonların özellikle düşük fiili dolaşıma sahip halka açık şirketlerin paylarında gerçekleştirdiği alım ve satımların, ilgili şirketlerin piyasa değerleri ve fiili dolaşım oranları üzerindeki etkisi incelenmiş midir? Tera Portföy tarafından yönetilen fonların Destek Finans Faktoring A.Ş. paylarındaki işlemleri incelenmiş midir? Kamuya açık KAP bildirimlerinde, Tera Portföy tarafından yönetilen çeşitli fonların Destek Finans Faktoring paylarındaki toplam sahiplik oranlarının Ağustos ve Eylül 2026 döneminde önemli ölçüde değiştiği görülmektedir. Bu işlemlerin piyasa bozucu işlem, koordineli işlem veya bilgi suistimali kapsamında değerlendirilmesini gerektirecek herhangi bir bulguya rastlanmış mıdır? Vişne Madencilik ve Destek Finans Faktoring halka arzlarında oluşan talebin niteliği ve kaynağı SPK tarafından ayrıntılı biçimde incelenmiş midir? Halka arzlara ilişkin talebin önemli bir bölümünün Tera Grubu veya Tera ile bağlantılı olduğu iddia edilen fonlar tarafından karşılanıp karşılanmadığı araştırılmış mıdır? Halka arz sonrasında söz konusu şirketlerin paylarında gerçekleşen fiyat ve işlem hacmi hareketleri ile halka arz döneminde pay alan fonların sonraki işlemleri arasında koordineli bir işlem ilişkisi bulunup bulunmadığı incelenmiş midir? Halka arz sırasında veya sonrasında belirli fonların yoğun biçimde pay biriktirmesi, ardından bu payların fiyatının yükselmesi ve daha sonra söz konusu payları yüksek oranda taşıyan fonların TEFAS üzerinden geniş yatırımcı kitlesine açılması şeklindeki olası bir işlem zinciri SPK tarafından özel olarak incelenmiş midir? Eğer böyle bir işlem zinciri tespit edilmişse, söz konusu süreçten elde edilen kazancın ne kadarı halka arz veya ilk aşamadaki yatırımcılara ne kadarı daha sonraki yatırımcılara ne kadarı ise fon yöneticileri veya fonlarla ilişkili gerçek ve tüzel kişilere aktarılmıştır? Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy tarafından kurulan veya yönetilen fonların son iki yıl içerisindeki denetim tarihleri nelerdir? Bu denetimlerde düşük fiili dolaşıma sahip paylarda yoğunlaşma, ilişkili taraf işlemleri, olağandışı fiyat oluşumu ve yatırımcıların fondan çıkış taleplerini karşılayabilecek likiditeye sahip olup olmadıkları bakımından hangi kontroller gerçekleştirilmiştir? 2024 yılı başından 16 Eylül 2026 tarihine kadar Tera Portföy, Tera Yatırım veya Tera Grubu ile ilişkili olduğu iddia edilen şirket ve fonlar hakkında SPK'ya, Borsa İstanbul'a, CİMER'e veya diğer kamu kurumlarına ulaşmış kaç adet şikayet, ihbar veya şüpheli işlem bildirimi bulunmaktadır? Bu başvuruların kaçı hakkında inceleme başlatılmıştır?"

KOÇYİĞİT: "TEDBİRLERİN DAYANAĞINI OLUŞTURAN DENETİM RAPORLARI NE ZAMAN HAZIRLANDI?"

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit'in önergesinde de sermaye piyasalarındaki gelişmelere ilişkin 13 soru yöneltildi.

Koçyiğit, SPK tarafından 16-17 Eylül 2026 tarihlerinde alınan tedbir ve tasfiye kararlarının dayanağını oluşturan denetim raporlarının hangi tarihlerde hazırlandığını, tamamlandığını ve Kurul karar organının gündemine hangi tarihlerde sunulduğunu sordu. Önergede, "Söz konusu raporlarda tespit edilen riskler daha önce neden kamuoyuna açıklanmamıştır?" sorusuna da yer verildi.

Bakanlığın koordinasyonundaki Finansal İstikrar Komitesi tarafından 2 Aralık 2025 tarihinde gündeme alınan risklerin, 16-17 Eylül 2026 tarihindeki piyasa krizine kadar geçen yaklaşık dokuz aylık sürede neden daha erken ve daha kapsamlı tedbirlerle engellenemediği konusunda Bakanlık tarafından hazırlanmış bir değerlendirme veya etki analizi bulunup bulunmadığı da soruldu.

"TOPLAM KAÇ YATIRIMCI ETKİLENDİ?"

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, sermaye piyasalarında yaşanan olağandışı fiyat ve miktar hareketleri ile yatırım fonlarına ilişkin iddiaların araştırılması amacıyla verdiği soru önergesinin gerekçesinde, Türkiye sermaye piyasalarının ciddi bir güven ve denetim sorunuyla karşı karşıya olduğunu belirtti. Koçyiğit, "Asıl mesele yurttaşların birikimlerinin emanet edildiği yatırım fonlarının, sermaye piyasalarının sağlıklı fiyat oluşumu işlevini bozacak biçimde kullanılıp kullanılmadığı, düzenleyici kurumların bilinen risklere zamanında müdahale edip etmediği ve küçük yatırımcıların sistematik biçimde yüksek riskin son alıcısı haline getirilip getirilmediğidir" değerlendirmesinde bulundu.

"NİHAİ FAYDALANICI ANALİZ SİSTEMİ BULUNUYOR MU?"

Kılıç Koçyiğit'in önergesinde ise Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e şu 13 soru yöneltildi:

"SPK tarafından 16-17 Eylül 2026 tarihlerinde alınan tedbir ve tasfiye kararlarının dayanağını oluşturan denetim raporları hangi tarihlerde hazırlanmış, hangi tarihlerde tamamlanmış ve Kurul karar organının gündemine hangi tarihlerde sunulmuştur? Söz konusu raporlarda tespit edilen riskler daha önce neden kamuoyuna açıklanmamıştır? Bakanlığınızın koordinasyonundaki Finansal İstikrar Komitesi tarafından 2 Aralık 2025 tarihinde gündeme alınan risklerin, 16-17 Eylül 2026 tarihindeki piyasa krizine kadar geçen yaklaşık dokuz aylık sürede neden daha erken ve daha kapsamlı tedbirlerle engellenemediği konusunda Bakanlığınızca hazırlanmış bir değerlendirme veya etki analizi bulunmakta mıdır? SPK tarafından 17 Eylül 2026 tarihinde Tera Portföy, Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy tarafından kurulan fonlara yönelik alınan tedbirlerin kapsamı itibarıyla toplam kaç yatırımcı etkilenmiştir ve bu fonların toplam portföy büyüklüğü ne kadardır? Faaliyetleri durdurulan veya tasfiye sürecine alınan fonlarda yer alan varlıkların gerçek piyasa değerlerinin, fonların kamuya açıklanmış net varlık değerleriyle uyumlu olup olmadığı bağımsız biçimde yeniden değerlemeye tabi tutulacak mıdır? Fon portföylerinde bulunan düşük likiditeli veya fiyatının sağlıklı biçimde oluşmadığından şüphe edilen payların tasfiye edilmesi sırasında küçük yatırımcıların uğrayabileceği zararların önlenmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından hangi mekanizmalar oluşturulmuştur? Fon yöneticileri veya ilişkili aktörler tarafından yatırım fonlarının gerçek ekonomik değerinin üzerinde fiyatlandırılmış varlıklarla büyütülerek yeni yatırımcıların fona çekildiğinin tespit edilmesi halinde, bu yöntemle elde edilen haksız kazancın geri alınması ve mağdur yatırımcıların zararlarının giderilmesine yönelik mevzuat kapsamında hangi mekanizmalar bulunmaktadır? Tera Holding, Tera Yatırım, Tera Portföy ve bunlarla ilişkili olduğu iddia edilen şirket, fon ve gerçek kişiler hakkında yürütülen idari ve adli incelemelerin toplam sayısı kaçtır? Bunlardan kaçı hakkında işlem yasağı, idari para cezası, lisans iptali, suç duyurusu veya diğer yaptırımlar uygulanmıştır? Söz konusu şirket ve fonların yönetim kademelerinde geçmişte veya halen kamu görevinde bulunan, düzenleyici ve denetleyici kurumlarda görev yapmış kişiler bulunmakta mıdır? Varsa bu kişilerin görevleri, görev yaptıkları dönemler ve ilgili finansal kuruluşlarla ilişkileri kamuoyuna açıklanacak mıdır? SPK, Borsa İstanbul, Hazine ve Maliye Bakanlığı, MASAK, TCMB ve diğer ilgili kurumlar arasında bu süreçte gerçekleştirilen bilgi ve veri paylaşımının kapsamı nedir? Şüpheli fon ve hesaplara ilişkin ortak bir risk analizi yapılmış mıdır? Sermaye piyasalarında gerçekleşen işlemlerin yalnızca tek tek hesaplar üzerinden değil, aynı gerçek veya tüzel kişiyle bağlantılı olabilecek hesaplar, fonlar, portföy yönetim şirketleri ve aracı kurumlar arasındaki ekonomik bağlar üzerinden izlenmesini sağlayacak bir 'nihai faydalanıcı' analiz sistemi bulunmakta mıdır? Bulunmuyorsa kurulması planlanmakta mıdır? Bakanlığınız, SPK ve Borsa İstanbul tarafından 2025 yılından itibaren tespit edilen veya şüphelenilen piyasa bozucu işlemler sonucunda yatırımcılardan el değiştiren toplam ekonomik değer ne kadardır? Bu işlemlerden sağlandığı değerlendirilen haksız kazancın toplam büyüklüğü hesaplanmış mıdır? Sermaye piyasalarında denetim mekanizmasının ancak ciddi fiyat düşüşleri, fonlardan yoğun para çıkışı ve küçük yatırımcıların mağduriyetinden sonra harekete geçmesini engellemek amacıyla Bakanlığınız tarafından yeni bir erken uyarı ve müdahale sistemi kurulacak mıdır? Bakanlığınız, SPK ve Borsa İstanbul’un bu süreçteki karar, denetim ve müdahale zincirinin bağımsız biçimde incelenmesini hangi kurumun hangi tarihte hangi riski bildiğinin ve hangi tedbiri alıp almadığının kamuoyuna açık bir kronoloji halinde yayımlanmasını sağlayacak mıdır?"

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız