CHP Muğla Milletvekili Gizem Özcan, malulen emeklilik aylıklarının son zamanlarda yeniden gözden geçirilerek kesilmesi ile ilgili iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Özcan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması için sunduğu yazılı soru önergesinde, sosyal güvenlik hakkının anayasanın koruması altında olması gerektiğinin altını çizdi. Özellikle kazanılmış hakların idari müdahalelerle geçersiz kılınmasının hukuk devleti prensibiyle çeliştiğini vurguladı.
On Yıllık Veriler Açıklansın: İnceleme mi, Sistematik Hak Daraltması mı?
Özcan, 2015 ile 2025 yılları arasında malulen emeklilik statüsü yeniden değerlendirilen birey sayısı, kesilen aylıkların sayısı ve bu işlemlerin dayandığı gerekçelerin kamuoyuna açıklanmasını talep etti. Gereçlerin yanı sıra, isimsiz ihbarlar, CİMER başvuruları ve diğer kaynaklardan gelen bildirimler üzerine gerçekleştirilen incelemelerin kapsamının netleştirilmesi gerektiğini belirtti. Bu durum, vatandaşların sosyal güvenlik hakları açısından büyük bir belirsizlik yaratmaktan başka bir işe yaramaz.
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun Uygulamaları Sorgulanıyor
Özcan, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK), sevkiyle alınan sağlık kurulu raporlarının, maluliyet oranlarını belirleyen belgeleri kabul etmemesini ve kişileri ikinci bir hastaneye sevk etme uygulamasının hukuksal zeminini sorguladı. Bu çerçevede, malullük aylığı almış ve yıllardır bu statüde kalan bireylerin haklarının geriye dönük olarak nasıl iptal edilebileceğini ifade etti. Özcan, bu konuda “kazanılmış hakların korunması” ilkesinin nasıl işleyeceği hakkında Bakanlığa sorular yöneltti.
İtiraz Mekanizması ve Geçim Güvencesi
Özcan, Yüksek Sağlık Kurulu kararlarına karşı hızlı ve etkili bir itiraz mekanizmasının mevcut olup olmadığını da gündeme getirdi. Malulen emekli olmalarına rağmen yaşadıkları taciz ve maddi kayıplar konusunda yurttaşların karşılaştığı sorunlara dikkat çekerek, incelemeler sırasında aylıkları kesilen bireylerin geçim koşullarının nasıl sağlanacağına da açıklık getirilmesini istedi. Anayasal haklar çerçevesinde faaliyet gösteren bireylerin dosyalarının, aşırı bir şekilde incelemeye tabi tutulup tutulmadığı konusunun da Bakanlığa sorgulanmasını istedi.
Kamusal Mücadele Yürütenlerin Hakları Tehdit Altında mı?
Özcan, kamusal alanda hak temelli mücadele veren bireylere yönelik olarak inceleme yapılan dosyaların artışına da dikkat çekti. Bu durumun, belirli gruplar üzerinde baskı oluşturup oluşturmadığını sorguladı. Özellikle Muğla’da çevre mücadelesi veren 2004 yılından bu yana malulen emekli olan Halime Şaman'ın örneğini verecek olursa, sağlık kurulu raporunun SGK tarafından kabulü noktasında sorun yaşandığını çalışmaya dönük bir cevap vermesini talep etti. Aynı hastalığın ikinci raporda da kabul edilmesine rağmen maluliyet oranının belirtilmemesi ve durumu açıklığa kavuşturmamak adına gereken adımların atılmaması dikkat çekici bir durum.
Yaşam Güvencesi İçin Sosyal Güvenlik Sisteminin Önemi
Gizem Özcan, sosyal güvenlik sisteminin yurttaşların yaşam güvencesinin temel taşlarından biri olduğunu belirtti. Malulen emeklilik haklarının keyfi ve seçici uygulamalarla aşındırılmasına müsaade edilemeyeceğinin altını çizdi. Bu bağlamda, tüm yurttaşların eşit ve adil bir şekilde sosyal güvenlik hizmetlerinden yararlanmaları gerektiğinin vurgulanması gerekiyor. Hakların korunması, yalnızca yurttaşların yaşamsal ihtiyaçlarının karşılanması açısından değil, aynı zamanda toplumun adalet anlayışının güçlenmesi için de hayati öneme sahiptir.
