Yüksek enflasyon ve kira fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle ev sahipleri ile kiracılar arasında yaşanan uyuşmazlıklara ilişkin Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nden kritik bir içtihat kararı geldi. Dairenin 2025/3450 Esas, 2026/1141 Karar sayılı ilamıyla, uzun yıllardır aynı taşınmazda kiracı olan kişilerin sonradan imzaladıkları yeni kira kontratlarının 5 yıllık kira tespit süresine nasıl etki edeceği netleştirildi.
2005’te Başlayan Kira İlişkisinde 2018 Sözleşmesi Düğümü
Emsal karara konu olan uyuşmazlık, İstanbul’da 2005 yılından bu yana aynı kiracının kullandığı bir iş yerinde yaşandı. Taraflar devam eden kira ilişkisi sürerken 2018 yılında yeni bir kira sözleşmesi imzaladı. 2021 yılında aylık kira bedelinin 22 bin TL seviyesinde kaldığını ve bölgedeki emsal iş yerlerinin çok altında olduğunu belirten mülk sahibi, kiranın 39 bin TL’ye çıkarılması talebiyle kira tespit davası açtı.
Davaya bakan Sulh Hukuk Mahkemesi ile istinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, 2018 tarihli son sözleşmenin üzerinden henüz 5 yıl geçmediği gerekçesiyle hak ve nesafet (emsal bedel) esasına göre kira tespiti yapılamayacağına karar vererek ev sahibinin talebini reddetti.
Yargıtay Yerel Mahkeme Kararını Bozdu
Temyiz başvurusunu inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise yerel mahkeme ve istinaf kararlarını hukuka aykırı bularak bozdu. Yüksek Mahkeme kararında, mevcut kira ilişkisini yalnızca yazılı hale getirmek veya eski koşulları sürdürmek amacıyla yapılan ve imza tarihindeki güncel piyasa değerini yansıtmayan yeni sözleşmelerin 5 yıllık süreyi sıfırlamayacağını vurguladı.
Yeni Dönemde 5 Yıl Hesabı Nasıl Yapılacak?
Hukukçuların değerlendirmelerine göre Türk Borçlar Kanunu’ndaki 5 yıllık kira tespit süresi yürürlüğünü korurken, Yargıtay kararıyla birlikte sözleşme yenilenmesinin bu süreyi yapay biçimde sıfırlamasının önüne geçildi. Karar doğrultusunda mahkemeler ve bilirkişiler şu iki ihtimale göre değerlendirme yapacak:
| Sözleşmenin Niteliği | 5 Yıllık Süre Hesabı Nasıl İşleyecek? | Kira Artışı Nasıl Uygulanacak? |
| Yeni sözleşmedeki bedel imza tarihindeki piyasa rayicine uygunsa | 5 yıllık süre yeni sözleşme tarihinden itibaren yeniden başlar. | 5 yıl dolmadan mahkeme yoluyla emsal kira istenemez; yalnızca sözleşmedeki yasal endeks oranında artış yapılır. |
| Yeni sözleşme eski ilişkinin devamı niteliğindeyse ve bedel rayicin altındaysa | 5 yıllık süre sıfırlanmaz; ilk kira başlangıç tarihi esas alınır. | İlk sözleşmeden itibaren 5 yıl dolmuşsa, son kontratın üzerinden 5 yıl geçmese bile bilirkişi incelemesiyle emsal kira tespiti yapılabilir. |
Kararın her eski kiracının kirasının doğrudan talep edilen rakama yükseltileceği anlamına gelmediğini belirten hukukçular, nihai kira bedelinin bilirkişinin emsal araştırması ve taşınmazın geçmiş kira verileri incelenerek mahkemece belirleneceğini ifade ediyor.
