Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), çocukların dijital teknolojilerle ilişkisini ortaya koyan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Kapsamı 6-17 yaş grubuna genişletilen araştırmada, üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalığa ilişkin göstergeler 11-17 yaş grubunda ilk kez mercek altına alındı.
Her 10 Çocuktan Biri Siber Zorbalığa Maruz Kaldı
Araştırma verilerine göre 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si doğrudan siber zorbalığa maruz kaldığını ifade etti. Çevrimiçi ortamlarda başkalarına yönelik siber zorbalık davranışında bulunduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 4,6 olurken, internet ortamında gerçekleşen zorbalık vakalarına tanıklık eden çocukların oranı yüzde 23,6 olarak kayıtlara geçti.
Siber zorbalığa uğrayan çocukların yüzde 73,3’ü, zorbalığı yapan kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.
En Fazla Anlık Mesajlaşma Uygulamalarında Yaşandı
Siber zorbalığın gerçekleştiği dijital mecralar ve zorbalık türlerine ilişkin öne çıkan veriler şöyle sıralandı:
| Zorbalığın Yaşandığı Mecra | Oran (%) | Zorbalık Türü | Oran (%) |
| Anlık Mesajlaşma Uygulamaları | %56,5 | Kırıcı veya İncitici Mesaj Gönderilmesi | %80,3 |
| SMS ve Benzeri Mesajlar | %51,1 | İncitici Mesajların Başkalarına İletilmesi / Paylaşılması | %20,3 |
| Sosyal Medya Platformları | %40,7 | Asılsız Söylenti ve Hikâyelerin Yayılması | %15,8 |
| İnternet Oyunları | %24,9 | — | — |
Zorbalığın Nedeni ve Okula Devam Üzerindeki Etkisi
Siber zorbalığa maruz kalan çocuklara bunun nedenine ilişkin düşünceleri sorulduğunda; yüzde 60,4’ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1’i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini, yüzde 4,4’ü ailelerinin kökenini, yüzde 2,4’ü maddi durumlarını ve yüzde 1,7’si ise engellerini gerekçe olarak gösterdi.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1’inin siber zorbalığa maruz kalma, yapma veya tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadığı belirlendi. Yaşadıkları olumsuz deneyimlerin okula devam durumlarını etkilediğini söyleyenlerin oranı yüzde 7,8 olurken, bu oranın kız çocuklarında yüzde 10,5, erkek çocuklarında ise yüzde 5,3 olduğu kaydedildi.
Araştırmadan Öne Çıkan Diğer Dijital Veriler
- İnternet ve Telefon Kullanımı: 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’si internet, yüzde 80,1’i cep telefonu kullanıyor. Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i cihazını en az 30 dakikada bir kontrol ediyor.
- Sosyal Medya ve Oyun: Çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya kullanırken, yüzde 68,1’i dijital oyun oynuyor.
- Kitap Okuma ve Ders Süresi: Ekran başında geçirilen sürenin etkileri sorulduğunda çocukların yüzde 48,3’ü daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2’si daha az ders çalıştığını ve yüzde 33,0’ü ailesiyle daha az vakit geçirdiğini ifade etti.
