Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) güvenlik ajansı, Irak ordusu ve Haşdi Şabi’nin Kerkük’te Peşmerge kontrolündeki K1 askeri üssü ile petrol kuyularını almak amacıyla gece yarısı kapsamlı bir operasyon başlattığını duyurdu. Kerkük’ün merkezi hükümet tarafından görevden alınan Valisi Necmettin Kerim, şehrin teslim edilmeyeceğini aktararak halkı sokağa çağırdı. Devlet televizyonu, Irak ordusunun "Kerkük bölgesinde" büyük bir alanda denetimi ele geçirdiğini bildirdi. Duyurunun ardından ekranın köşesinde "Hedefimiz Kerkük halkının selameti" ifadesi belirdi.
IKBY Liderinin Sözcüsünden Açıklama
IKBY lideri Mesut Barzani’nin sözcüsü Ari Mamchae, Irak ordusunun Kürtlere karşı bir savaş başlattığını vurguladı. Mamchae, "Üzgünüm ki Irak hükümeti masaya oturup müzakere etme yerine, askerlerini göndererek bize saldırmaya girişti. Konuşma taleplerimizi geri çevirerek bir savaş başlattılar" şeklinde konuştu. Bu durum, bölgede kaygıları artırırken Barzani’nin danışmanları arasında koordinasyon yapılması önem kazandı.
Peşmerge Arasında Çekilme Krizi Yaşanıyor
Kerkük’ün güneyindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) bağlı peşmerge kuvvetlerinin mevzilerini boşaltarak çekildiği iddiaları gündeme geldi. Bu durum, KYB ve Demokratik Kürt Partisi (KDP) arasında bir anlaşmazlık çıkmasına yol açtı. Barzani’ye yakın yayın organı Rudaw’a konuşan bir peşmerge, "Savunmada olduğumuz mevzilerden neden geri çekildiğimizi anlamıyorum" şeklinde yorumda bulundu. Aynı kişi, halkın bu geri çekilme emrini veren komutandan hesap sorması gerektiğini ifade etti.
Irak Ordusu İle Peşmerge Arasındaki Güç Dengesi
Kürdistan Yurtseverler Birliği'ne bağlı Peşmerge Sorumlusu Vesta Resul, Kerkük’te Irak ordusu ile karşılaştırıldığında denk bir güçlerinin bulunmadığından çekilmek zorunda kaldıklarını belirtti. Resul, son dönemde Irak güçlerinin yoğun askeri seferberlik düzenlediğini ve buna karşı koymanın mümkün olmadığını aktardı. "Dün gece 350 tank ve ağır silahlarla bize saldırıldı" diyen Resul, bu koşullar altında geri adım attıklarını iletti.
Askeri Üs Üzerine Hamleler
Irak ordusunun açıklamasına göre, Kerkük’teki Kürt güçlerin Kuzey Petrol Şirketi'ni orduya teslim etme kararı alındı. Irak Savunma Bakanlığı’na bağlı Savaş Medya Ağı, Kerkük'teki Keyvan Askeri Üssü’nde kontrol sağlandığını doğruladı. Açıklamada, "Terörle mücadele güçleri, Kerkük Keyvan Askeri Üssü’nde kontrolü elde ederek burada askeri dağılımı yeniden düzenledi" ifadesi yer aldı.
Peşmergeye Takviye Güç Gönderiliyor
IKBY Peşmerge Bakanlığı Sözcüsü Helgurd Hikmet, Kerkük'teki bazı Peşmergelerin geri çekilmesi sonucunda Erbil'den takviye güç gönderildiğini belirtti. Hikmet, Kerkük'teki son gelişmelere dair Erbil’de toplantı yapıldığını ve bu toplantının uluslararası koalisyon güçleri ile Peşmerge komutanları kapsamında gerçekleştirildiğini ifade etti. Özellikle Irak merkezi hükümetine bağlı güçlerin, Kerkük’ün güneyindeki bazı bölgelerde kontrolü sağladığı kaydedildi.
Tuzhurmatu’da Çatışmalar Sürüyor
Irak'ın Salahaddin iline bağlı Tuzhurmatu ilçesinde, Haşdi Şabi ile Kürdistan Yurtseverler Birliği’ye (KYB) bağlı peşmerge güçleri arasında çatışmalar devam etmekte. Irak Türkmen Cephesi Salahaddin İl Başkanı Heytem Muhtaroğlu, çatışmaların ilçenin büyük kısmını etkisi altına aldığını ve Haşdi Şabi’nin çoğunluğu kontrol ettiğini belirtti. Çatışmaların sürek kazançlarıyla ilişkili olarak ilçe giriş ve çıkışlarında sürdüğünü bildirdi, bu durum halk arasında tedirginliğe neden oldu.
ABD’nin Gelişmelere Yorumları
Pentagon, tarafları gerginliği artıran adımlardan kaçınmaya çağırarak Irak’ın bütünlüğüne destek verdiklerini aktardı. ABD yetkilisi Binbaşı Adrian Rankine Galloway, "Hangi taraf olursa olsun şiddete karşıyız. Daesh ile mücadelede engellemeyecek ve Irak’ın istikrarını bozacak toprakların kontrolünü sağlamak için çatışma istemiyoruz" dedi. Bu açıklamalar, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin çatışmaları diyalog yoluyla çözmesini önermeye devam ediyor.
Son Durumun Genel Değerlendirmesi
Kerkük bağlamında merkezi hükümet ve IKBY arasındaki ayrışma ve çekişmeler, hem bölgedeki güç dengesini etkiliyor hem de halk üzerinde yoğun bir endişe yaratıyor. Her iki tarafın da askeri hazırlıklarını artırması, çatışma riskini yükseltirken, adaletin sağlanması için diyalog ortamının oluşturulması önem arz etmektedir. Mevcut durumun nasıl gelişeceği, uluslararası aktörlerin tutumu ile de doğrudan bağlantılı olacaktır.
