Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye'de genelevlerin ve bu alandaki sağlık denetimlerinin hukuki temelini oluşturan 96 yıllık yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak yürürlükten kaldırdı. 16 Temmuz 2026 tarihinde oybirliğiyle alınan karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. İptal kararı için ileri bir yürürlük tarihi belirlenmediğinden, 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesinin birinci fıkrası yayımlandığı gün itibarıyla yürürlükten kalktı.
Süreç Üç Mahkemenin Başvurusuyla Başladı
İptal süreci, bazı konut ve işyerlerinin belirli sürelerle kapatılarak mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalardan doğdu. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi, söz konusu işlemlerin dayanağı olan ve Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına yönetmelik çıkarma yetkisi veren 128'inci maddenin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM'ye başvurdu. Dosyaları birleştirerek inceleyen Yüksek Mahkeme, maddenin ilk cümlesini Anayasa'nın 5'inci ve 17'nci maddelerine aykırı buldu; ikinci cümleyi ise uygulanma imkânı kalmadığı gerekçesiyle iptal etti.
"İnsan Onuruyla Bağdaşmıyor"
AYM'nin gerekçeli kararında yoksulluk, ekonomik çaresizlik, istismar ve insan ticareti gibi etkenlere dikkat çekilerek, bu koşullar altında verilen rızanın özgür iradeye dayandığının kabul edilmesinin güç olduğu belirtildi.
Devletin sorumluluğunun yalnızca bu alanı denetlemekle sınırlı olmadığını, asıl görevin kişileri bu alana yönelten yapısal sorunları ortadan kaldıracak sosyal politikalar geliştirmek olduğunu vurgulayan Yüksek Mahkeme, kararında şu ifadelere yer verdi:"Bu itibarla insan onuru geride bırakılarak devletin gözetim ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân tanıyan kuralın devlete yüklenen, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının etkili bir şekilde korunabilmesi yönündeki pozitif yükümlülükle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır."
