Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından gelen yanıtta 01.01.2010-12.06.2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen teftişlerde, 4857 sayılı İş Kanunu ile “Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerini ihlal eden 339 işyeri hakkında 435.832,00 TL idari para cezası uygulanması istendiği kaydedildi.
“Göstermelik Ceza”
Adıgüzel, “Bir kez daha üstüne basa basa söylüyoruz ki, iktidar çocuk işçiliği ile mücadele konusundan samimi değil. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin rakamlarına göre, yalnızca 2016 yılında 56 çocuk, 2017’nin Haziran ayında ise 9 çocuk hayatını kaybetmişken, çocuk işçiliği ile mücadele eden sivil toplum örgütleri, sendikalar bugün Türkiye’de resmi olmayan rakamlara göre 2 milyona yakın çocuk işçinin olduğunu telaffuz ederken, çalışan çocuklara yönelik hak ihlallerine ilişkin her gün yeni bir haber medyaya, kamuoyuna yansırken; son 7 yılda toplamda 339 işyerine göstermelik oranda ceza kesilmesi iktidarın çocuk işçiliği ile mücadele konusunda samimiyetsizliğini ortaya koyuyor. Öte yandan, denetimsizliğin yanı sıra, mevcut mevzuatın da çocuk işçiliği ile mücadele de yetersiz olduğu açık. Yasaklı hallerde 18 yaş altı çocuk işçi çalıştıran işyerlerine yönelik cezai yaptırımlar ağırlaştırılmalı” ifadelerini kullandı.
“Ölen Çocuklara İlişkin Resmi Veriler Neden Paylaşılmıyor?”
Adıgüzel, resmi kayıtlara göre, 2002 yılından bu yana 18 yaş altı kaç çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğine ilişkin sorunun yanıtsız bırakılmasını eleştiren Adıgüzel, “İş cinayetlerinde hayatını kaybeden çocuklara ilişkin resmi veriler neden paylaşılmıyor. Sayı bilinmiyor mu, yoksa paylaşılmak mı istenmiyor?” şeklinde konuştu.
“Devletin Resmi İstatistik Kurumu 2012’de Takılıp Kalmış”
Çocuk işçiliği ile mücadele konusunda, iktidarın gerekli adımları atmadığını belirten Adıgüzel, “TUİK, çocuk işgücüne ilişkin en son ulusal araştırmayı 2012 yılında yapmış. Devletin resmi istatistik kurumu, 2012’de takılıp kalmış. Çocuk işçiliği ile gerçek ve samimi bir mücadele öncelikle güncel, sağlıklı verilerin toplanmasından geçer. Öte yandan, 2012 yılında 4+4+4 eğitim sistemine geçişin özellikle çocuk işçiliğin artmasında önemli bir rol oynadığı düşünüldüğünde, o tarihten bu yana çocuk işçiliğine yönelik ulusal çapta bir araştırma yapılmamış olması manidar” dedi.
TÜİK’in 2012 Çocuk İşgücü Anketinin sonuçlarına göre;
- Ekonomik faaliyette çalışan 6-17 yaş grubundaki çocukların istihdam oranı %5,9’dur.
- Çocukların istihdam oranı, 6-14 yaş grubunda %2,6, 15-17 yaş grubunda ise %15,6’dır.
- Türkiye genelinde 6-17 yaş grubunda istihdam edilen çocukların %44,8’i kentsel, %55,2’si kırsal yerlerde yaşamakta olup, %68,8’i erkek ve %31,2’si ise kız çocuklarıdır.
- Çalışan çocukların %44,7’si (399 bin kişi) tarım, %24,3’ü (217 bin kişi) sanayi ve %31’i (277 bin kişi) hizmet sektöründe yer aldı.
- İşteki duruma göre; çalışan çocukların %52,6’sı (470 bin kişi) ücretli veya yevmiyeli, %46,2’si (413 bin kişi) ise ücretsiz aile işçisidir.
Öte yandan, başta DİSK olmak üzere, çeşitli sendika ve sivil toplum kuruluşları ise Türkiye’de çocuk işçi sayısının 2 milyona dayandığını belirtiyor.
Adıgüzel, bilgi edinme kapsamında şu soruları yöneltmişti:
-Resmi kayıtlara göre, 2002 yılından bu yana 18 yaş altı kaç çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir? Hayatını kaybeden çocukların yaş, cinsiyet ve yıllara göre dağılımı nasıldır?
-Bu çocuklar arasında, mevcut İş Kanununa göre çalıştırılması yasak 15 yaş altı kaç çocuk vardır?
-2002 yılından bu yana, İş Kanunu ve İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında yasaklanan hallerde çocuk işçi çalıştıran kaç işletmeye ceza kesilmiştir? Bunların yıllara göre dağılımı nasıldır?
-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde görev yapan iş müfettişleri içerisinde çocuk işçiliği ve çocuk işçiliği ile mücadele konusunda eğitim almış müfettiş sayısı kaçtır?
- Türkiye’de Mayıs 2017 tarihi itibariyle, çocuk işçi sayısı kaçtır?
Sayın ONURSAL ADIGÜZEL,
T.C. Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER)’ ne yapmış olduğunuz 1700760172 sayılı başvurunuz 23.06.2017 tarihinde İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI tarafından cevaplanmıştır:
Sayın Onursal ADIGÜZEL, BİMER kanalıyla yapmış olduğunuz 29.05.2017 tarih ve 1700760172 sayılı BİMER başvurunuza yer alan hususlar, Başkanlığımızın görev ve faaliyetleri kapsamına giren hususlar açısından aşağıda cevaplandırılmıştır.
İş teftişi, çalışma süreleri, ücretler, iş sağlığı ve güvenliği, işçilerin refahı, çocuk ve gençlerin çalıştırılması, kayıt dışılık, işsizlik, istihdam ve işgücü piyasası uygulamaları gibi çalışma şartlarına ve ortamına ilişkin tüm mevzuat hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili olarak araştırma, inceleme ve denetlemeyi de kapsayan ve Devlet adına gerçekleştirilen teftiş faaliyetlerini ifade etmektedir.
Bu görev, 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Hakkındaki ILO Sözleşmesi, 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu başta olmak üzere temel iş kanunları ve diğer çalışma mevzuatı hükümlerine göre Bakanlığımız iş müfettişleri tarafından yürütülmektedir.
Başkanlığımız, yıl içinde yürüteceği iş teftişi faaliyetlerini, “programlı teftişler” ve “incelemelerden oluşan program dışı teftişler” olmak üzere planlanmaktadır. Programlı teftişlerde çocuk ve genç işçiler öncelikli risk grubu olarak belirlenmektedir. Ayrıca çocuk ve genç işçilere ilişkin şikayet veya ihbarlar ilgilinin uyruğuna bakılmaksızın program dışı teftiş kapsamında öncelikli olarak değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır.
Başkanlığımızca, 01.01.2010-12.06.2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen tüm teftişlerde, 4857 sayılı İş Kanununun “Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı” başlıklı 71 inci maddesi ile “Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerini ihlal eden 339 işyeri hakkında 435.832,00 TL idari para cezası uygulanması istenilmiştir.
Çocuk işçiliği ile mücadele iş müfettişlerinin görev ve yetkisi kapsamında bulunduğundan, mesleğe ilk başlangıçta tüm müfettiş yardımcılarına “çocuk işçiliği” konusunda eğitim verilmektedir. En son olarak 2016 yılı içinde göreve başlayan 59 iş müfettişi yardımcısına “Çalışma Hayatında Dezavantajlı Gruplar” başlığı altında çocuk ve genç işçiler konusunda eğitim verilmiştir.
Bilgilerinize sunulur.
Sayın ONURSAL ADIGÜZEL,
T.C. Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER)’ ne yapmış olduğunuz 1700760172 sayılı başvurunuz 23.06.2017 tarihinde İSTİHDAM POLİTİKALARI DAİRE BAŞKANLIĞI tarafından cevaplanmıştır:
İstanbul Milletvekili Sayın Onursal ADIGÜZEL
4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında talep edilen bilgi ve belge taleplerinden Genel Müdürlüğümüz görev alanı çerçevesinde 5. soruya verilen yanıt aşağıda yer almaktadır.
Saygılarımızla....
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 1994, 1999, 2006 ve 2012 yıllarında Çocuk İşgücü Anketi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar karşılaştırıldığında, yıllar itibariyle 2006’ya kadar ekonomik işlerde çalışan çocukların oranında büyük düşüşler gözlenmektedir. 6-17 yaş grubunda 1994 yılında ekonomik işlerde çalışan çocukların oranı %15,2 iken bu oran 1999 yılında %10,3’e 2006 yılında ise %5,9’a düşmüştür.
Çocuk İşgücüne ilişkin yapılan en son ulusal araştırma Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2012 yılında yapılmıştır. TÜİK’in 2012 Çocuk İşgücü Anketinin sonuçlara göre;
Ekonomik faaliyette çalışan 6-17 yaş grubundaki çocukların istihdam oranı %5,9’dur. Bu yaş grubundaki istihdam oranı 2006 yılı sonuçlarına göre aynı düzeyde kalırken, çalışan çocuk sayısında 3 bin kişilik artış gerçekleşmiştir. Çocukların istihdam oranı, 6-14 yaş grubunda %2,6, 15-17 yaş grubunda ise %15,6’dır. Türkiye genelinde 6-17 yaş grubunda istihdam edilen çocukların %44,8’i kentsel, %55,2’si kırsal yerlerde yaşamakta olup, %68,8’i erkek ve %31,2’si ise kız çocuklarıdır.
Çalışan çocukların %44,7’si (399 bin kişi) tarım, %24,3’ü (217 bin kişi) sanayi ve %31’i (277 bin kişi) hizmet sektöründe yer aldı. Sektör bazındaki sonuçlar, 2006 yılı sonuçları ile karşılaştırıldığında tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 8,1 puan artarken, sanayi sektörünün payı 6,6 puan ve hizmet sektörünün payı ise 1,5 puan azalmıştır.
İşteki duruma göre; çalışan çocukların %52,6’sı (470 bin kişi) ücretli veya yevmiyeli, %46,2’si (413 bin kişi) ise ücretsiz aile işçisidir.
Bilgilerinize sunulur.
