Yurt dışına seyahatlerde birçok ülkede vize muafiyeti sağlayan yeşil pasaportla ilgili yeni bir düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı. TBMM’ye sunulan iki ayrı kanun teklifiyle pilotlar, mühendisler ve mimarların belirli koşullar altında hususi damgalı pasaport hakkından yararlanması istendi.
Kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamının genişletilmesini amaçlayan teklifler İçişleri Komisyonu’na sevk edildi. Düzenlemelerin yasalaşması durumunda şartları karşılayan üç meslek grubunun yeşil pasaport alabilmesinin önü açılacak.
Ancak tekliflerin henüz yasalaşmadığının altını çizmek gerekiyor. Dolayısıyla pilotlar, mühendisler ve mimarlar için şu anda yeni bir yeşil pasaport hakkı yürürlüğe girmiş değil.
Pilotlara yeşil pasaport için 5 yıl şartı
TBMM’ye sunulan tekliflerden biri havayolu pilotlarını kapsıyor. Düzenlemeye göre havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor.
Teklifin gerekçesinde pilotların meslekleri nedeniyle yurt dışında eğitim, uçuş testi ve uçak teslim alma gibi faaliyetlere katılmak zorunda kalabildiklerine dikkat çekiliyor. Bu süreçlerde karşılaşılan vize işlemlerinin hem zaman kaybına hem de ekonomik maliyetlere neden olabildiği savunuluyor.
Vize alınamaması durumunda pilotların uluslararası eğitim ve diğer mesleki faaliyetlere katılımının aksayabildiği belirtilerek yeşil pasaport hakkının bu alandaki sorunların azaltılmasına katkı sağlayacağı ifade ediliyor.
Mühendis ve mimarlara 10 yıl kıdem koşulu
Meclis’e sunulan diğer teklif ise mühendisler ve mimarları ilgilendiriyor. Düzenlemede Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı ilgili meslek odalarına üye olan mühendis ve mimarlara en az 10 yıl mesleki kıdem şartıyla yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor.
Teklifin gerekçesinde mühendis ve mimarların yurt dışında gerçekleştirilen eğitim, konferans, panel, çalıştay ve benzeri teknik etkinliklere katılımının mesleki gelişim açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
Uluslararası etkinliklere katılım sırasında yaşanan vize sorunlarının meslek mensuplarının hareketliliğini sınırlandırabildiği savunularak, belirli kıdeme ulaşan mühendis ve mimarların hususi damgalı pasaport kapsamına alınması talep ediliyor.
Tekliflerde ortak şart da bulunuyor
İki kanun teklifinde yeşil pasaport hakkından yararlanacak kişiler açısından ortak bir koşul da yer alıyor. Buna göre hak sahipleri hakkında Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması öngörülüyor.
Tekliflerin Meclis sürecinde kabul edilmesi halinde pilotlar ile belirlenen şartları taşıyan mühendis ve mimarlar da yeşil pasaport başvurusunda bulunabilecek.
Yeşil pasaport her ülkeye vizesiz giriş sağlamıyor
Yeşil pasaport çok sayıda ülkeye yapılacak seyahatlerde vize muafiyeti sağlasa da “dünyanın her ülkesine vizesiz seyahat” anlamına gelmiyor. Ülkelerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına uyguladığı vize rejimleri pasaport türüne göre değişiklik gösterebiliyor.
Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel vize uygulamalarında da hususi pasaport sahiplerinin bazı ülkelerde belirli sürelerle vizeden muaf olduğu, bazı ülkelerde ise vizeye tabi tutulduğu görülüyor. Bu nedenle yeşil pasaport sahiplerinin seyahatten önce gidilecek ülkenin güncel giriş ve vize koşullarını kontrol etmesi gerekiyor.
Düzenleme henüz yürürlükte değil
Pilotlar, mühendisler ve mimarları ilgilendiren düzenlemelerde bundan sonraki süreç TBMM’de devam edecek. Tekliflerin yasalaşabilmesi için ilgili komisyon ve Meclis aşamalarının tamamlanması gerekiyor.
Bu nedenle “3 meslek grubuna yeşil pasaport verildi” şeklindeki ifadeler mevcut aşamada doğru değil. Pilotlar, mühendisler ve mimarlara yeşil pasaport verilmesi şu an için Meclis’e sunulmuş bir teklif niteliğinde. Tekliflerin kabul edilmesi halinde ise belirlenen şartları karşılayan meslek mensupları için hususi damgalı pasaport hakkının önü açılabilecek.
