Küresel piyasalarda gözler yeniden Japon yeni üzerinde. Dolar/yen paritesi son günlerde 162 seviyesinin üzerine çıkarak 1986’dan bu yana görülen en zayıf seviyeleri test etti. Yenin tarihi değer kaybı, yatırımcıların Japonya’dan yeni bir döviz müdahalesi gelip gelmeyeceğine odaklanmasına neden oldu.
Son işlemlerde yen tarafında ani toparlanmalar görülse de piyasa uzmanları bunun kalıcı bir dönüşten çok müdahale beklentisiyle oluşan kısa vadeli pozisyon kapatma hareketi olabileceğini belirtiyor. Dolar/yen paritesinin 160 seviyesinin üzerinde kalması, Tokyo yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Japonya, daha önce de zayıf yeni desteklemek için yüksek tutarlı döviz müdahaleleri yapmıştı. Ancak yapılan müdahalelere rağmen yenin kalıcı biçimde güçlenememesi, piyasalarda “bu kez daha büyük ve daha sert bir hamle gelir mi?” sorusunu öne çıkardı.
ABD’nin şahin faiz beklentisi yeni baskılıyor
Yendeki değer kaybının en önemli nedenlerinden biri ABD ile Japonya arasındaki faiz farkı. ABD’de güçlü ekonomik veriler ve faizlerin daha uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler doları destekliyor. Japonya Merkez Bankası ise faiz artırımlarında daha temkinli ilerlediği için yen, dolar karşısında kırılgan kalıyor.
Bu tablo, yatırımcıların düşük faizli yen borçlanıp daha yüksek getirili dolar varlıklarına yöneldiği carry trade işlemlerini yeniden büyüttü. Carry trade, normal dönemlerde piyasalara likidite sağlayan bir mekanizma gibi çalışsa da tersine döndüğünde küresel satış dalgasını hızlandırabilir.
Yenin aniden güçlenmesi halinde, yen borçlanarak dolar varlıklarına yatırım yapan fonların pozisyon kapatması gerekebilir. Bu da ABD tahvilleri, teknoloji hisseleri ve gelişen piyasa varlıklarında zincirleme satış baskısı yaratabilir.
Orta Doğu ve enerji faturası Japonya’yı zorluyor
Japonya’nın enerji ithalatına bağımlı yapısı da yen üzerindeki baskıyı artıran başlıklardan biri. Orta Doğu’daki savaş ve enerji arzına ilişkin riskler, dönem dönem petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert hareketlere yol açıyor. Enerji ithalatının büyük bölümünü dolarla yapan Japonya için yüksek enerji faturası, dolar talebini artırarak yenin zayıflamasına katkı sağlıyor.
Son günlerde petrol fiyatlarında diplomatik temaslara bağlı gevşeme görülse de Hürmüz Boğazı, İran gerilimi ve bölgesel güvenlik başlıkları piyasaların risk listesinde kalmaya devam ediyor. Bu nedenle enerji tarafındaki her yeni haber, yen ve Asya piyasaları üzerinde doğrudan etkili olabiliyor.
Tokyo’nun müdahalesi Wall Street’i nasıl etkileyebilir?
Japonya’nın olası müdahalesi yalnızca döviz piyasasını ilgilendirmiyor. Tokyo yönetimi yeni desteklemek için döviz rezervlerini kullanırsa, bu rezervlerin önemli kısmını oluşturan ABD tahvilleri gündeme gelebilir. Japonya, dünyanın en büyük ABD tahvili sahiplerinden biri olduğu için rezerv satışları küresel tahvil faizlerinde oynaklığı artırabilir.
Tahvil faizlerinde sert yükseliş, özellikle Wall Street’te yüksek değerlemelerle işlem gören teknoloji hisseleri üzerinde baskı yaratabilir. Bu nedenle yen krizi, ilk bakışta Asya’ya özgü bir kur sorunu gibi görünse de küresel borsaların tamamını ilgilendiren bir finansal kırılganlık başlığına dönüşmüş durumda.
Piyasalarda ana risk: Ani pozisyon çözülmesi
Uzmanlara göre asıl tehlike, Japonya’nın müdahale edip etmemesinden çok piyasanın buna nasıl tepki vereceği. Eğer müdahale beklentisiyle yen hızla güçlenirse, carry trade pozisyonlarında ani çözülme yaşanabilir. Bu senaryoda yatırımcılar riskli varlıklardan çıkıp nakde ve güvenli limanlara yönelebilir.
Şimdilik küresel piyasalarda tam ölçekli bir çöküşten söz edilmiyor. Ancak yenin 40 yılın dibine yakın seyretmesi, ABD faiz beklentileri, Orta Doğu kaynaklı enerji riski ve Japonya’nın müdahale ihtimali aynı anda fiyatlandığı için piyasalarda kırmızı alarm havası güçleniyor.
Kısa vadede dolar/yen paritesinde 160-165 bandı, Japon yetkililerden gelecek açıklamalar ve ABD istihdam verileri piyasaların yönünü belirleyecek ana başlıklar olacak.
