Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (TCK) uyguladığı Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), kullanıcılarından gelen şikayetlerle gündemden düşmüyor. Son olay İzmir'de yaşanan bir durumla daha da dikkat çekiyor. Vatandaşlar, HGS geçişlerinde yaşadıkları sorunlarla ilgili itirazlarını artan bir şekilde dile getirirken, bu sorunun çözülmesi için gerekli adımların atılmadığı yönünde tepkiler de sıklıkla göze çarpıyor.
Hızlı Geçiş Sistemi'nde Yaşanan Anomaliler
İzmir'de 2 Mayıs 2017 tarihinde meydana gelen olayda, 07 FIF 55 plakalı bir araç Urla gişelerinden saat 14:50:20'de otoyola giriş yaptı. Bu araç, ilgili kayıtlara göre, 24 kilometre mesafeyi aynı saatte, yani 14:50:20'de tamamlamış görünüyor. Ancak normal şartlarda bu mesafe, bir aracın geçişi için en az 20 dakika gerektiren bir yolculuk süresi demektir. HGS sisteminin sıfır saniyede bu mesafeyi geçiş kaydetmesi, kullanıcılar arasında büyük bir şüpheye yol açtı. Hızlı Geçiş Sistemi'ndeki bu tür kayıt hataları, yalnızca İzmir'de değil, Türkiye genelinde benzer durumların yaşandığını gösteriyor.
Yanlış Plaka Kullanımı
Olayın ortaya çıkması, Antalya'da yaşayan Mehmet A. isimli bireyin alınan HGS kaydıyla ilgili bankadan gelen ödeme emri ile oldu. Geçiş kaydının kendisiyle hiçbir ilgisi bulunmayan bu plaka, sahte bir kullanımın gözler önüne serilmesine neden oldu. Mehmet A., kendisine gelen bildirimi görünce hemen durumu yetkililere bildirmek üzere harekete geçti. Bu durumu fark ettikten sonra hemen polise başvurarak, söz konusu geçişle ilgili olarak şikayette bulundu. Bu tür kayıt hataları, HGS sisteminin güvenilirliğine dair ciddi soru işaretleri oluşturmakta. Ayrıca, vatandaşların mağduriyet yaşamaları da devletin bu gibi sistemlerde daha dikkatli olması gerektiğini göstermektedir.
Mehmet A.'nın Başvurusu ve Sonuçları
Mehmet A., şikayet dilekçesinde aracının farklı bir yerde bulunmadığını ve kendisine ait olmayan bir geçiş kaydıyla bağlantısının bulunmadığını özellikle belirtti. “Bu tarihlerde Antalya il merkezinden hiç çıkmadım, aracımı hiç kimseye vermedim. Aracım Urla-Seferihisar arasındaki yolu sıfır (0) dakika ve saniyede alacak kadar hızlı değildir!” diyerek, yaşadığı mağduriyeti dile getirdi. Mehmet A., yaşadığı durumun düzeltilmesi ve benzer sorunların bir daha yaşanmaması için Karayolları Genel Müdürlüğü'ne başvurarak kayıtların düzeltilmesini talep etti. Bu tür durumların artması, HGS sisteminin gözden geçirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiğinin altını çizmektedir. Vatandaşların haklarının korunması için sistemsel hataların giderilmesi elzemdir.
KÖYDEKİ TRAKTÖRE BİLE FATURA GELDİ
Otobanlarda sahte ve ikiz plakalarla yapılan kaçak geçişlere bugüne kadar çözüm bulunamadı. HGS sistemi, üzerinde manyetik HGS kartı olmadan geçiş yapan araçların doğrudan plakasına geçiş ücretini yansıtıyor. Eğer aracın HGS hesabı varsa belirli bir süre içerisinde ödeme yapılırsa geçiş ücreti ceza uygulanmadan hesaptan tahsil ediliyor. HGS hesabı yoksa geçiş kaçak sayılıyor ve 10 katına kadar ceza plakaya yansıtılıyor. Sahte plakalarla yapılan geçişler nedeniyle otoban yasağı olan traktörlere bile HGS cezası yağmıştı.
Kaçak Geçiş Problemi
Otobanlarda görülen kaçak geçişler, sahte plakalar ile gerçekleştirilmekte ve bu durum kara yollarında ciddi sıkıntılara yol açmaktadır. Geçtiğimiz yıllarda, özellikle belli başlı otobanlarda yaşanan bu olaylar, yetkililerin mevcut sisteminde ciddi açıklar barındırdığına işaret ediyor. Kaçak geçişlerde plakaların kontrol edilememesi, bu tür uygulamaların artmasına zemin hazırlıyor. Söz konusu durum, sadece maddi kayıplara neden olmakla kalmayıp aynı zamanda güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor. Bunun yanı sıra, kanuna aykırı bir şekilde otobandan geçen araçlar belirli bir süre içerisinde tespit edilemezse, bu durum zamanla daha büyük sorunların doğmasına yol açabilir. HGS sisteminin eksiklikleri, bu tür durumlarda daha da belirgin hale geliyor.
HGS Sisteminin Çalışma Prensibi
HGS sistemi, sürücülerin otoban geçişlerini kolaylaştırmak amacıyla geliştirilmiş bir ödeme sistemidir. Sürücüler, HGS kartı ile geçiş yaptıklarında ödemeleri otomatik olarak sistem tarafından kaydedilir. Ancak, bazı araçlar HGS cihazı olmaksızın geçiş yaptıklarında, söz konusu geçiş doğrudan plaka üzerinden ücretlendirilir. Eğer araç, HGS hesabına sahipse ve geçiş ücretini belirli bir zaman diliminde öderse, ceza uygulanmadan tahsil yapılır. Nitekim, HGS sistemi olmayan ya da sahte plaka kullanan araçlar, geçiş yaptıkları durumda hukuken kaçak sayıldıkları için ceza ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, yasa dışı geçişlerin artmasına ve sistemin suistimal edilmesine neden oluyor.
Sahte Plakaların Yol Açtığı Sorunlar
Yasa dışı plaka kullanımı, araçların tanınabilirliğini zorlaştırarak güvenlik açığı oluşturmakta. Özellikle suç işlemek amacıyla kullanılan bu plakalar, kişinin kimliğini gizlemede önemli bir rol oynamaktadır. Bunun yanı sıra, sahte plakalarla yapılan geçişler, birçok araca haksız yere ceza uygulanmasına neden olmaktadır. Son zamanlarda, bu tür sahte plakaların kullanılması sonucu, geçiş yasağı olan araçların bile HGS cezaları ile karşı karşıya kalması dikkat çekiyor. Bu durum, çift yönlü bir haksızlığı da beraberinde getiriyor. Taraflardan biri, plakasının kötüye kullanılmasının sonuçlarıyla başa çıkmak zorunda kalırken, diğer taraf bu gibi cezaları ödemekten muaf tutulabiliyor. Dolayısıyla, bu tür uygulamaların önüne geçebilmek için yetkililerin daha etkin kontrol mekanizmaları uygulamaları gerektiği aşikardır.
