CHP Balıkesir Milletvekili ve Genel Başkan Başdanışmanı Ahmet Akın Enerji Kooperatifçiliği konusunda Meclis Araştırması açılmasını istedi. Bu amaçla hazırladığı Araştırma Önergesini TBMM Başkanlığına sunan Akın yaptığı açıklamada “ ülkemiz enerjide çok yüksek oranlı olarak dışa bağımlı durumda. Bu bağımlılıktan kurtulmak için kendi kaynaklarımızı devreye almak zorundayız. Enerji yatırımları özel sektör eliyle yürütülüyor. Yapılan özelleştirmelerle enerji üretiminde kamunun payı çok aşağılara düşmüştür. Bu yüzden özellikle yüksek potansiyele sahip olduğumuz yenilenebilir kaynaklarımız için başka bir modelin enerji sektöründe faaliyet göstermesi gerekiyor. Bu anlamda enerji kooperatifleri çok ciddi bir seçenek olarak karşımıza duruyor. Ancak Ülkemizde bir türlü bu konuda ilerleme kaydedilemiyor. Bu alanda büyük sermaye egemen bir yapıdan halk katılımına uygun yeni bir yapılanmaya geçme zorunluluğumuz var” dedi.
Balıkesir Milletvekili Ahmet Akın açıklamasını şöyle sürdürdü “ Enerji kooperatifçiliği gelişmiş ülkelerde çok önceden başlamış bir süreç. Almanya, Danimarka, İspanya, ABD’de enerji kooperatifçiliği çok ileri düzeylere ulaşmış durumdadır. Bu deneyimden biz de ülke olarak yararlanabiliriz. Enerji üretiminde kooperatifçilik modeli sürekli artan enerji ihtiyacımızın yerli kaynaklarımızdan karşılanabilmesi ve enerji fiyatlarının düşmesindeiçin önemli bir araç olacaktır ”dedi.
İşte o önerge:
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Ülkemizde elektrik sektöründe katılımcılıktan söz etmek henüz mümkün değildir. Elektrik sektörünün önemli bir büyüklüğü özel sektör eliyle yönetilmektedir. Doğası gereği kar odaklı bir yönetim anlayışı egemendir. Enerji sektörü büyük karların ve büyük rantların söz konusu olduğu bir sektördür.
Elektrik üretimi sektöründe yapılan özelleştirmelerle kamu payı düzenli bir şekilde azalmış ve 2015 yılında %21,3’e gerilemiştir. Bu oran önümüzdeki yıllarda yapılacak özelleştirmelerle daha da aşağılara düşecektir.
Sermaye egemen bir yapıya sahip enerji piyasasının katılımcı bir yapıya kavuşması için başka bazı ülkelerde örnekleri görüldüğü gibi kooperatifçilik önemli bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüketicilerin kendi elektrik ihtiyaçlarını üretmek üzere ortak bir çatı altında bir araya gelmeleri katılımcılığı artıracaktır.
Yenilenebilir enerji üretim tesisleri daha küçük kapasitelerde ve tüketim noktalarına yakın yerlere kurulabildikleri için halk katılımına daha uygun olduğu değerlendirilmektedir.
Rüzgar, hidrolik, jeotermal, güneş enerjisi, biyokütle gibi yenilenebilir kaynaklara bağlı elektrik üretim tesislerinin kaynağında kurulmasının daha ekonomik olduğu bilinmektedir.
Tüketicilerin kendi elektrik ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretim yapması, bu üretimi de ortak bir çatı altında gerçekleştirmesi sektörde katılımcılığı artırabilecek ve demokratik bir yapının oluşmasını sağlayacaktır.
Enerji kooperatifleri sorumlu oldukları ortaklarına ucuz, güvenli ve kar amacı gütmeyen bir elektrik hizmeti vermek amacıyla kurulmalıdır.
Enerji kooperatifleri; üretimi, satışı, tüketimi veya enerji dağıtımını veya bu alanla ilgili diğer hizmetleri amaçlayan kooperatif yapılanması olarak tanımlanmaktadır.
Almanya’da özellikle fotovoltaik, yerel ısınma ve rüzgar’da 1000 civarında enerji kooperatifinin faaliyette bulunduğu belirtilmektedir. Sadece Güneş’te 180 den fazla enerji kooperatifi bulunduğu bilgisi verilmektedir.
Danimarka’da ülkenin rüzgar kapasitesinin %23’ü kooperatiflere aittir. Biyogaz üretiminin %80’ini üreten biyogaz tesisleri enerji kooperatiflerine aittir. Danimarka’da 150 binden fazla aile rüzgar kooperatiflerinin ortağıdır. 2000’den fazla rüzgar kooperatifinin bulunduğu Danimarka’da enerji projelerinin en az %20’sinin yerel halka ait olması yasa ile şart koşulmuştur.
ABD’de nüfusun %12’sine enerji kooperatifleri hizmet vermektedir. Dağıtım ağının %40’ı kooperatiflere aittir. Yenilenebilir kaynakların %13’ü kooperatiflerin yönetimindedir.
Türkiye’de enerji kooperatifçiliği henüz başlangıç düzeyinde bulunuyor. Önemli olarak kabul edebileceğimiz bir ilerleme yok. Mevzuat altyapısı kimi eksikliklere rağmen tamamlanmış olmasına rağmen şu ana kadar kurulan enerji kooperatifi sayısı görünür düzeyde değildir.
Halkımızın daha ucuz, kaliteli ve temiz enerji tüketebilmesinin yolu enerji kooperatifçiliğinden geçmektedir. Pek çok ülkedeki örneğinde olduğu gibi yenilenebilir enerji alanında faaliyet gösterecek enerji kooperatiflerinin başarılı olacağı düşüncesini taşımaktayız.
Yenilenebilir enerji kaynaklarımızı harekete geçirmekte ve enerji yatırımlarında halk katılımın gerçekleştirilmesinde bir seçenek olan enerji kooperatiflerinin ülkemizde gelişmesinin önündeki engellerin ve sorunların tespit edilmesi, bu konuda öneriler geliştirilmesi amacıyla Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğünün 104 ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
