Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi 21 Eylül 2026 Pazartesi gününe düşüşle başladı. Endeks, açılışta önceki kapanışa göre 115,88 puan ve yüzde 0,87 değer kaybederek 13.168,54 puana geriledi. Açılışın ardından artan satış baskısıyla kayıp yüzde 2’yi aşarken BIST 100 endeksi yeniden 13 bin puanın altını test etti.
Borsa İstanbul, saat 10.08.20 itibarıyla BIST 100 endeksindeki düşüşün yüzde 2’lik eşik değeri aşması üzerine açığa satış işlemlerinde yukarı adım kuralının devreye alındığını duyurdu. Uygulamanın seans sonuna kadar geçerli olacağı bildirildi.
BIST 100 önceki işlem gününde de satış ağırlıklı bir seyir izlemişti. Endeks, cuma gününü yüzde 1,67 değer kaybıyla 13.284,42 puandan tamamlamıştı. Böylece önceki haftada yaşanan sert dalgalanmanın ardından yeni haftanın ilk işlem gününde de satış baskısının devam ettiği görüldü.
BIST 100 neden düşüyor?
BIST 100 endeksindeki düşüşte sermaye piyasalarına yönelik soruşturma ve bazı yatırım fonlarının tasfiye sürecine ilişkin gelişmeler etkili oldu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında bazı holding ve portföy yönetim şirketlerinin yöneticileri hakkında gözaltı ve tutuklama kararları verilmesi piyasadaki tedirginliği artırdı.
Soruşturmanın yanı sıra Sermaye Piyasası Kurulunun yedi portföy yönetim şirketi tarafından yönetilen 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar vermesi de yakından takip ediliyor. Söz konusu fonların toplam büyüklüğünün yaklaşık 891 milyar liraya ulaştığı ve yüz binlerce yatırımcının süreçten etkilendiği belirtiliyor.
Bazı fonlarda artan yatırımcı çıkışları nedeniyle nakit ihtiyacının karşılanması amacıyla portföylerde bulunan hisse senetlerinin satılması, Borsa İstanbul’daki satış baskısını artıran gelişmelerden biri oldu. Fonların iade taleplerini karşılamak için gerçekleştirdiği satışların özellikle likiditesi yüksek hisselerde dalgalanmaya yol açtığı değerlendiriliyor.
Ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlar, piyasalardaki likidite sorununu sınırlamak amacıyla bir dizi önlem açıkladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, piyasaya sağlanan repo fonlamasını artırırken bankaların para piyasasındaki borçlanma limitleri de yükseltildi. Sermaye Piyasası Kurulu ise kredili işlemlerde uygulanan öz kaynak koruma oranını geçici olarak düşürdü.
Yukarı adım kuralı nedir?
Yukarı adım kuralı, açığa satış işlemlerinin ilgili hissenin son gerçekleşen işlem fiyatından daha yüksek bir fiyat üzerinden yapılmasını öngören piyasa düzenlemesidir. Son gerçekleşen fiyatın bir önceki işlem fiyatından yüksek olması durumunda açığa satış emri son fiyat seviyesinden de verilebilir.
Borsa İstanbul bu uygulamayı genellikle endeksin belirlenen oranın üzerinde değer kaybettiği dönemlerde devreye alıyor. Yukarı adım kuralıyla sert düşüş yaşanan seanslarda açığa satış işlemlerinin hisse fiyatları üzerindeki ilave baskısının sınırlandırılması amaçlanıyor.
BIST 100’de güncel durum ne?
BIST 100 endeksi haftanın ilk işlem gününe yüzde 0,87 düşüşle 13.168,54 puandan başladı. Açılış sonrasında satışların hızlanmasıyla endeksteki kayıp yüzde 2’yi aşarken 13 bin puanın altı test edildi. Sanayi ve holding endekslerindeki gün içi düşüşün ise yüzde 3’ün üzerine çıktığı görüldü.
Piyasalarda günün geri kalanında fon tasfiyelerine ilişkin açıklamalar, sermaye piyasası soruşturmasındaki gelişmeler ve düzenleyici kurumların atacağı yeni adımlar takip edilecek. Endeksteki dalgalanmanın yüksek seyretmesi nedeniyle yatırımcıların şirket açıklamalarını ve Borsa İstanbul duyurularını yakından izlemesi bekleniyor.
