İtalya-İspanya arasında sınır gerilimi büyüdü: Madrid de rastgele kontrolleri başlattı. Avrupa Birliği’nin iki önemli üyesi arasında göç politikaları nedeniyle başlayan diplomatik gerilim, karşılıklı sınır kontrollerine dönüştü. İtalya’nın İspanya’dan gelen yolculara yönelik uygulamasını kaldırmayı reddetmesinin ardından Madrid yönetimi de İtalya’dan gelen yolcular için geçici denetimleri devreye soktu.
İspanya hükümetinin aldığı karar 8 Ağustos Cumartesi günü saat 00.00 itibarıyla uygulanmaya başladı. Denetimler İtalya’dan doğrudan gelen uçak ve gemilerde gerçekleştiriliyor. İspanyol makamları uygulamanın mevcut koşullar değişmediği sürece 7 Eylül’e kadar yürürlükte kalacağını açıkladı.
İtalya’dan gelen yolcular nasıl kontrol ediliyor?
Madrid’in başlattığı uygulama tüm yolcuların sistematik biçimde durdurulduğu klasik bir sınır kontrolünden farklı işliyor. İspanyol yetkililerin açıklamalarına göre denetimler rastgele ve risk değerlendirmesine dayalı şekilde gerçekleştiriliyor.
Kontroller sırasında yolcuların kimliği, pasaportu ve uyruğu inceleniyor. Avrupa Birliği dışındaki ülkelerin vatandaşlarından ise gerekli durumlarda vize veya oturma izni göstermeleri isteniyor.
Barcelona El Prat Havalimanı’nda uygulamanın ilk saatlerinde İtalya’dan gelen bazı yolcuların kontrol edildiği bildirildi. El País’in aktardığına göre kimlik belgesi konusunda ek inceleme gereken bazı yolcular ayrı bir bölüme yönlendirilerek kimlik tespiti yapıldı.
Gerilim Ceuta’daki göç krizinin ardından başladı
İtalya ve İspanya arasındaki son anlaşmazlığın merkezinde İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’da yaşanan kitlesel göç hareketi bulunuyor.
Temmuz ayının sonunda Fas’tan Ceuta’ya on binlerce kişinin geçmesi, Avrupa’da yeni bir göç ve sınır güvenliği tartışması başlattı. İspanyol yetkililer, ilk büyük dalganın ardından sınırı geçenlerin önemli bölümünün Fas’a geri döndüğünü açıklamıştı.
Yaşanan olaylarda çok sayıda kişinin hayatını kaybetmesi üzerine İspanya Ceuta çevresindeki güvenlik önlemlerini artırdı ve deniz sınırına yaklaşık 500 metrelik yüzer bariyer kurdu.
İlk adımı İtalya attı
Roma yönetimi, Ceuta’daki gelişmelerin ardından 1 Ağustos’tan itibaren İspanya’dan gelen yolcular üzerinde sınır kontrollerini yeniden uygulamaya koydu.
İtalya başlangıçta tedbirlerin özellikle İspanya üzerinden ülkeye gelebilecek AB dışı vatandaşlara yönelik olduğunu ve İspanyol ya da diğer AB vatandaşlarının serbest dolaşımını genel olarak hedef almadığını belirtti. Roma, kararı güvenlik ve düzensiz göç riskleriyle gerekçelendirdi.
Pedro Sanchez liderliğindeki İspanya ise İtalya’nın önlemlerini “orantısız” ve “ayrımcı” olarak değerlendirerek geri çekilmesini istedi. Madrid, Ceuta’daki göçmenlerin büyük bölümünün Fas’a geri dönmüş olmasını gerekçe göstererek bu kişilerin İtalya’ya yöneldiğine dair yeterli kanıt bulunmadığını savundu.
Meloni geri adım atmadı, Madrid karşılık verdi
İspanya yönetimi Roma’ya kontrollerin kaldırılması çağrısında bulundu ancak Giorgia Meloni liderliğindeki İtalyan hükümeti bu talebi kabul etmedi.
Reuters’ın aktardığına göre İtalya yönetimi, güvenlik tedbirlerini en azından yeni bir kitlesel göç girişimi ihtimalinin değerlendirildiği 15 Ağustos’a kadar sürdürme yönündeki yaklaşımını korudu. Bunun üzerine İspanya hükümeti karşılıklı sınır kontrollerine geçme kararı aldı.
Madrid’in yeni uygulamasıyla iki ülke arasındaki siyasi tartışma doğrudan yolcuları etkileyen bir aşamaya geçmiş oldu.
Schengen askıya mı alındı?
İtalya ve İspanya, Avrupa’da sınır kontrollerinin büyük ölçüde kaldırıldığı Schengen alanının üyeleri. Ancak Schengen kuralları, kamu düzeni veya iç güvenliğe yönelik ciddi bir tehdit bulunduğu değerlendirmesi yapılması durumunda ülkelerin geçici olarak iç sınır kontrollerini yeniden başlatmasına izin veriyor.
İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska’nın yeni kontroller konusunda Avrupa kurumlarını bilgilendirdiği ve alınan tedbirlerin geçici olduğu bildirildi.
Dolayısıyla mevcut durum Schengen sisteminin tamamen sona ermesi anlamına gelmiyor. Ancak iki üye ülkenin birbirlerinin yolcularına yeniden kontrol uygulaması, Avrupa içindeki serbest dolaşım tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
İtalya-İspanya geriliminde gözler 15 Ağustos’ta
Önümüzdeki günlerde iki tarih kritik önem taşıyor. İtalya, Ceuta çevresinde yeni bir kitlesel geçiş girişimi yaşanabileceği gerekçesiyle 15 Ağustos’a kadar mevcut önlemlerini korumaya hazırlanırken İspanya’nın karşı tedbirleri mevcut karara göre 7 Eylül’e kadar devam edecek.
Gerilimin diplomatik görüşmelerle düşürülmesi halinde kontrollerin daha erken kaldırılması mümkün. Ancak Roma ve Madrid’in mevcut tutumlarını sürdürmesi durumunda sınır uygulamalarının iki ülke arasındaki siyasi tartışmanın ana başlıklarından biri olmaya devam etmesi bekleniyor.
İtalya’nın İspanya’ya sınır kontrolleri başlatmasıyla tırmanan gerilimde Madrid de karşı adım attı. İtalya’dan gelen yolculara rastgele denetimler başlatıldı. Uygulamanın havalimanları ve limanlarda seyahat eden yolcular üzerindeki etkisi ile Avrupa Birliği’nin iki ülke arasındaki gerilime nasıl yaklaşacağı önümüzdeki günlerde yakından izlenecek.
