Dünyanın gözünü çevirdiği tarihi üçlü zirve Çin’de gerçekleşti. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’ne katılmak üzere Şenzen kentinde bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yaklaşık 90 dakika süren bir toplantıda bir araya geldi. Zirvenin hemen ardından üç ülke tarafından stratejik istikrar ve küresel güvenliğe odaklanan 4 maddelik ortak deklarasyon yayımlandı.
Ortak Bildiride Öne Çıkan 4 Kritik Başlık
ABD, Rusya ve Çin liderlerinin üzerinde mutabık kaldığı bildiride şu kararlar yer aldı:
- Nükleer Risklerin Azaltılması: Üç lider, "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır" ilkesini teyit etti. Nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla üç ülke arasında diyalog yürütüleceği duyuruldu.
- BM Reformuna Destek: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olarak üç ülke, BM’nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi ve uluslararası barış ile güvenliği koruyabilmesi için reformları destekleme taahhüdünde bulundu.
- Enerji Güvenliği ve Petrol Arzı: İstikrarlı enerji akışının önemine dikkat çekilen metinde, üç ülkenin tüm ulusların yararına olacak şekilde rafine petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı planladığı bildirildi.
- Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Mesajı: Devletlerin rızası ilkesine ve devlet yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesinin temel önem taşıdığı vurgulandı. Liderler, UCM ve benzeri kurumların yargı yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.
Liderlerden "Tarihi Zirve" Mesajları
Toplantının açılışında konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, üçlü zirvenin "çığır açıcı bir öneme sahip" olduğunu belirterek nükleer silahların tamamen yasaklanması ve imha edilmesi çağrısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump ise üç liderin aynı masada buluşarak "gerçekten tarih yazdığını" ifade ederek, "Diyalog ve iş birliği fırsatlarını geri çevirerek hiçbir zaman barış sağlanmadı" dedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de üç ülkenin uluslararası barışın korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını ve karşılıklı saygı temelinde küresel istikrarın güçlendirilebileceğini vurguladı.
