Avustralyalı bir gözlük markası, yeni ürünlerinin tanıtımı için Hırvatistan'daki infaz kampını seçen bir reklam filmi çekti ve büyük bir infial yarattı. Valley adlı marka, Jasenovac toplama kampında gerçekleştirdiği çekimlerle sosyal medyada ve kamuoyunda büyük tartışmalara yol açtı. Burada, tarih boyunca 80 binin üzerinde Sırp, Yahudi ve Roman insanının hayatını kaybettiği biliniyor. Markanın, bu tür bir mekânı ürünlerinin tanıtımı için tercih etmesi, ilginç olduğu kadar kabul edilemez bir mesaj vermiş oldu.
Valley'den Özür Mesajı
Bu olayın ardından tepki gösterenler arasında, tırmanan eleştiriler karşısında Valley markası özür diledi. Firma, çekimlerin amacının yalnızca şık bir mimariyi tanıtmak olduğunu ifade etti. Markanın direktörü Michael Crawley, konu hakkında şu açıklamayı yaptı: “Jasenovac'ın bir toplama kampı olduğunu bilmiyorduk. Kimseyi incitmek gibi bir niyette değildik. Bu reklam kampanyasıyla incinen herkesten özür dileriz.” Bu sözler, toplumda olayın yarattığı derin üzüntüyü hafifletmeye yönelmiş olsa da, bazı eleştirmenler için yeterli olmayabilir.
Görsellerin Kaldırılması ve Yeni Yönelim
Valley, özür açıklamasının ardından reklam kampanyası için çektiği Jasenovac'taki görüntüleri web sitesinden kaldırdı ve daha önce yapılmış olan diğer reklam materyallerine yönelmeye başladı. Kullanılmaya devam eden görseller arasında, heykeltıraş Dušan Džamonja'nın Hırvatistan'daki anti-faşist partizanlara adadığı anıt ve Bulgaristan’daki Buzluca anıtından alınan çekimler yer alıyor. Bu durum, markanın yeni bir iletişim stratejisine geçiş yaptığına işaret ediyor. Ancak, Jasenovac’ta yaşananların ışığında, firmanın bu süreçte nasıl bir yol izleyeceği ve toplumla nasıl bir ilişki kuracağı merak konusu oluyor.
Jasenovac’ın Karanlık Tarihi
1941 yılından itibaren dört yıl boyunca, Jasenovac toplama kampı, Adolf Hitler’in Nazi rejimiyle işbirliği yapan Hırvat Ustaşa hükümeti tarafından işletildi. Bu süreçte, Sırp, Yahudi, Roman ve rejim karşıtı Hırvatlar gibi birçok ötekileştirilen grup, burada sistematik bir şekilde katledildi. Jasenovac, bu yönüyle tarih boyunca birçok acının ve insanlık suçunun simgesi haline gelmiştir. Bu nedenle, bu tür bir mekânın reklam çekimleri için tercih edilmesi, tarihsel anlamda oldukça tartışmalı bir durum yaratıyor.
