Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 22 Mart Dünya Su Günü dolasıyla bir mesaj yayınladı.
Açıklamasında, dünyada ve ülkemizde kıt su kaynaklarının her yıl biraz daha tahrip edildiğini belirten Sarıbal, “Su kaynaklarımızı gözümüz gibi korumalıyız” dedi.
Sarıbal’ın açıklaması şöyle:
“Dünyamızın yüzde 70’i suyla kaplı olmasına rağmen bunun yalnızca yüzde 1’i ulaşılabilir tatlı su. Ancak değeri bilinmeyen su kaynakları hızla azalıyor ve bugün dünyada yaklaşık 2,4 milyar insan temiz su kaynaklarına erişemiyor.
Ülkemiz kullanılabilir su kaynakları bakımından yılda 211 milyar metreküp ile 171 ülke arasında 41. sırada yer almaktadır. Su zengini ülkeler arasında değiliz. Ancak, su kaynaklarımız ticari bir mal haline getirilmeye başlanmıştır. Akarsularımız özel HES projeleriyle özel şirketlere peşkeş çekilmiş ve parsellenmiştir. Uzmanların değerlendirmesine göre önlem alınmadığı takdirde ülkemizde 2030 yılında yüzey sularının %20 oranında azalacağı öngörülüyor.
Ülkemiz toplam su arzının yüzde 73’ü tarımsal sulama, yüzde 15,5’i endüstri ve yüzde 11,3’ü evsel ihtiyaçlarda kullanılıyor. Ülkemizde kişi başına düşen yıllık su miktarı 1800 metreküp dolayındadır; o nedenle su kaynaklarımızı gözümüz gibi korumalıyız. Bitkisel ve hayvansal üretimin sürdürülebilirliği için su kaynakları korunmalı ve doğru kullanılmalıdır.
1980’lerden itibaren uygulanan suyu ticarileştirme politikalarına ülkemiz de teslim edilmiştir. Akarsularımız kullanılamayacak kadar kirletilmiş, su havzaları sanayiye ve kentsel yerleşime açılmış, yeraltı suyu seviyeleri düşmüş, sulak alanlar ve göller yok olmaya başlamıştır. Küreselleşme adıyla sürdürülen kapitalist sistem, doğaya ve insana özgü ne varsa talan etme, her şeyi piyasada satılacak bir mal olarak değerlendirme mantığıyla, tüm canlıların en temel gereksinimi ve insan hakkı olan suya da el atmıştır. Su, piyasa değeri olan bir meta değil; insanlığın ve doğanın ortak varlığı, tüm canlıların temel hakkı olarak görülmelidir. Su insan hakkıdır, stratejiktir; paraya ve ticarete konu olamamalıdır.
Bilinmelidir ki suda kıtlığa da, kirliliğe de küresel kapitalist sistemin kendisi neden olmaktadır.
Çözüm Var
Öncelikle su politikası oluşturulmalı. Suyun ticarileştirilmesinden vaz geçilmeli ve su kamusal bir hizmet olarak kalmalıdır. Bitkisel ve hayvansal üretimin sürdürülebilirliği için su kaynakları korunmalı ve doğru kullanılmalıdır. Tarımda daha az su tüketen üretim modellerine geçilmelidir. Salma sulamadan damlama ve yağmurlama sulamaya geçiş projeleri teşvik edilmelidir. Kentsel yeşil alanlar artırılmalı, ayrıca yağmur suyu toplama kanalları oluşturulmalıdır. Toplam aylık geliri brüt asgari ücretin altında olan hanelerde kullanılan suyun 10 metreküpe kadar olan bölümü ücretsiz olarak karşılanmalıdır. Geçimlik tarım yapan çiftçilere su ücretsiz olarak verilmelidir.”
