Suriye'deki Doğu Guta bölgesindeki Duma'da, geçen cumartesi gecesi gerçekleştiği iddia edilen kimyasal saldırının ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın verdiği izinle ABD ve müttefikleri Fransa ile İngiltere, Suriye'nin başkenti Şam'a hava saldırısı düzenledi. Suriye ve Rusya, ABD Başkanı'nın Türkiye saatiyle 04.00 sıralarında yaptığı açıklamanın ardından başlayan saldırıları 'uluslararası hukukun ihlali' olarak nitelendirdi. Rusya'dan "Saldırıların sonuçsuz kalmayacağı" NATO'dan ise "Harekâtı destekliyoruz" açıklamaları geldi.
Washington’dan gelen açıklamanın ardından Şam’da patlama sesleri duyulurken; Suriye hava savunmasının da aktif olduğu kaydedildi. Sosyal medyada, kentin çeşitli noktalarına yönelik saldırılara dair fotoğraf ve videolar paylaşılırken; Suriye hava savunma füzesinin Tomahawk füzesine karşı fırlatıldığına dair görüntüler de yer aldı. Suriye devlet televizyonundan yapılan açıklamada, Suriye Hava Kuvvetleri'nin 'ABD, Fransa ve İngiltere'nin saldırısına' yanıt verdiği kaydedildi.
İşte dakika dakika yaşanan gelişmeler:
CANLI BLOG
10:25 AB Konseyi Başkanı: Rusya ve İran'a da bu insanlık trajedisinin, hiçbir bedeli olmadan devam edemeyeceğini net bir şekilde göstermiştir
AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Suriye'deki çeşitli hedeflere düzenlenen füze saldırıları konusunda Twitter'dan bir açıklama yaptı. Tusk "ABD, Fransa ve İngiltere tarafından yapılan saldırılar Suriye rejimiyle birlikte Rusya ve İran'a bu insanlık trajedisinin, ez azından hiçbir bedeli olmadan devam edemeyeceğini net bir şekilde göstermiştir. AB olarak müttefiklerimizin ve adaletin yanında olacağız" dedi.
10:16 CHP Genel Başkanı: Kimyasal silah insanlık suçudur, egemen güçler bölgeden elini çekmeli
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Suriye'ye yönelik hava saldırılarıyla ilgili ilk açıklamasında "Kimyasal silah insanlık suçudur. Türkiye çok dikkatli olmalı. Egemen güçler bölgeden elini çekmeli. Sorunumuzu kendimiz çözecek kapasitedeyiz. Sorunu dört bölge ülkesi çözmeli" dedi.
10:15 Abdüllatif Şener: İşte şanlı Suriye direnişi; emperyalizmin bombaları yağarken Şam'ın sokaklarına bakın
AKP kurucusu ve 2003 yılında 'yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için hükümete yetki verilmesine ilişkin olan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından reddedilen 1 Mart tezkeresi döneminde başbakan yardımcısı olarak görev yapan Abdüllatif Şener, ABD, İngiltere ve Fransa'nın Suriye'ye yönelik hava saldırılarıyla ilgili Twitter'da yaptığı paylaşımda, "İşte şanlı Suriye direnişi, işte yiğit Suriye halkı!
Anlamayanlar Şam sokaklarındaki protesto şenliklerine baksın! Tepelerine emperyalizmin bombaları yağarken 'Ey Katiller! Biz buradayız, korkmuyoruz, sığınaklarda değil sokaklardayız' diye haykırışlarına kulak versin!" ifadelerini kullandı.
10:04 Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü: Kimyasal saldırı sonrası Suriye rejiminin cevapsız bırakılması düşünülemezdi
ABD, İngiltere ve Fransa'nın Suriye'ye yönelik hava operasyonlarına ilişkin olarak açıklamada bulunan Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, "Duma’da kimyasal saldırı gerçekleştirdiği anlaşılan Suriye rejiminin cevapsız bırakılması düşünülemezdi" dedi. Kalın, "Amaç, Suriye’deki savaşı sonlandırmak olmalıdır. Konvansiyonel ve kimyasal silahlarla yapılan tüm katliamların engellenmesi, Suriye’de siyasi çözümün bir an önce sağlanmasına bağlıdır" diye ekledi.
10:03 AKP'den ilk açıklama
ABD, Fransa ve İngiltere'nin Suriye'de düzenlediği hava saldırılarının 'Suriye'ye değil rejime dönük olduğunu' söyleyen AKP Sözcüsü Mahir Ünal, "Operasyondan önce haber verildi" dedi.
09:55 Uluslararası Af Örgütü: ABD, Suriye’deki şiddetten kaçanlara kapılarını yeniden açmalı
Suriye halkının ‘6 yıldır kimyasal silah kullanımını da içeren ve birçoğu savaş suçu olan yıkıcı saldırılara katlandığını’ söyleyen Uluslararası Af Örgütü’nün Orta Doğu ve Kuzey Afrika Direktörü Raed Jarrar, ABD, İngiltere ve Fransa’nın Suriye’de gerçekleştirdiği saldırıyla ilgili olarak, “Tüm askeri operasyonlarda sivillerin göreceği zararı minimize etmek için gereken tüm önlemler alınmalıdır. Hali hazırda yasadışı saldırılar karşısında hayatlarını kaybetme korkusuyla yaşayan insanlar, Suriye hükümetinin iddia edilen ihlalleri için daha fazla cezalandırılmamalılar” dedi.
Suriye’de milyonlarca insanın şiddet ve zulümden kaçtığını kaydeden Jarrar, “Trump yönetimi sığınmacıların ABD’ye girmesini engelleyen yasağı devam ettirerek acı çeken kadın, erkek ve çocuklara sırtını dönmemeli. ABD’nin Suriye’deki şiddetten kaçan insanlara kapılarını yeniden açmasının vakti geldi” diye konuştu.
09:30 ABD, Fransa ve İngiltere Suriye'yi vurdu; Devlet Başkanı Beşar Esad işe böyle gitti
Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın ülkesine yönelik ABD-Fransa-İngiltere saldırısının sabahında işe gidiş görüntüleri yayımlandı. Suriye Cumhurbaşkanlığı'nın Twitter hesabından paylaşılan videoya 'Sabah azmi' notu düşüldü.
09:20 İsrail: ABD liderliğindeki hava saldırıları ‘kırmızı çizgiyi’ çekti
Reuters’a konuşan İsrailli bir yetkili, ABD liderliğinde Suriye’ye gerçekleştirilen hava saldırılarını ‘kırmızı çizgi’ olarak nitelendirdi. İsmini vermeyen yetkili, “Geçen yıl, Başkan Trump kimyasal silah kullanımının kırmızı çizgiyi geçmek olacağını net bir şekilde ortaya koymuştu. Bu gece, ABD’nin liderliğinde Fransa ve Birleşik Krallık o çizgiyi uygulamaya soktu” dedi.
09:06 Reuters: Şam ve Humus dışında da 4 nokta hedef alındı
Reuters, Suriye hükümeti yanlısı bir milis komutanın verdiği bilgilere dayandırdığı haberinde, Barzeh'teki araştırma merkezi ve Humus'taki askeri deponun dışında 4 hedefin daha vurulduğu bilgisini aktardı.
İsrail uçaklarının 2014'te bombaladığı Şam'ın batısında, Lübnan sınırı yakınlarındaki Dimas bölgesinde bulunan bir askeri üs,
kuzeyindeki Masyaf'taki bir tesis , kuzeydoğusundaki Kalamun bölgesinde bulunan askeri depolar ve güneyindeki Kiswah bölgesinin de ABD, İngiltere ve Fransa savaş uçaklarınca hedef alındığı belirtildi.
08:56 Hava saldırılarına bir destek de Kanada’dan
Kanada Başbakanı Justin Trudeau, kabinesinin Suriye’de düzenlenen saldırıları desteklediğini duyurdu. Trudeau, “Kanada, ABD, Fransa ve Birleşik Krallık’ın Esad rejiminin kendi halkına karşı kimyasal silah kullanma yeteneğine yönelik kararını destekliyor. Suriye’de kimyasal silah kullanımına dair gelecekteki incelemelerde luslararası ortaklarımızla çalışmaya devam edeceğiz. Sorumlular yargı önüne çıkarılacak” ifadelerini kullandı.
08:53 ABD, "Bilgilendirmedik demişti"; Fransa Savunma Bakanı Rusya'nın uyarıldığını söyledi
ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford, Suriye’ye yönelik saldırılar öncesinde Rusya’nın bilgilendirilmediğini söylerken; Fransa Savunma Bakanı Florence Parly ise aksi yönde bir beyanda bulundu. Parly, “Müttefiklerimizle birlikte Rusların öncesinde uyarıldığından emin olduk” dedi.
08:43 Suriye Dışişleri Bakanlığı: Vahşi ve barbar saldırı, Duma’da yapılacak uluslararası incelemeleri engellemeyi amaçlıyor
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) yetkililerinin cuma günü Suriye’ye ulaştığını ve bugün Duma’da incelemeler yapılmasının planlandığına dikkat çeken Suriye Dışişleri Bakanlığı, saldırıların bu incelemeleri engelleme amacı taşıdığını belirtti. ‘Vahşi ve barbar’ olarak nitelendirilen saldırının sadece ‘dünya genelindeki tansiyonu yükseltmeye yarayacağınının’ ifade edildiği bakanlık açıklamasında, “Aynı zamanda da uluslararası güvenliği tehdit ediyor” dendi.
08:39 Suriye: Batı medyası saldırıların kapsamını abartıyor
Suriye Enformasyon Bakanlığı, Batı medyasının ABD, Fransa ve İngiltere’nin hava saldırılarının kapsamını ‘abarttığı’nı savundu. SANA’nın haberine göre bakanlıktan yapılan açıklamada, “Vatandaşlarımıza, üçlü saldırganlığın ülkemizdeki saldırılarını ve bunların sonuçlarını kasıtlı ya da kasıtsız olarak abartan hiçbir bir habere inanmamaları çağrısında bulunuyoruz” dendi.
08:34 Türkiye: Memnuniyetle karşılıyoruz
Türkiye'den Suriye'deki gelişmelere dair ilk tepki 4.5 saat sonra geldi. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, "Operasyonu memnuniyetle karşılıyoruz. Yerinde bir tepki" dendi.
08:30 Hava saldırıları kameralara böyle yansıdı
08:24 Rusya Dışişleri Bakanlığı: 100’den fazla füze atıldı, büyük çoğunluğuna müdahale edildi
Suriye’ye ABD, Fransa ve İngiltere’nin gerçekleştirdiği hava saldırıları kapsamında yüzden fazla füze atıldığını kaydeden Rusya Dışişleri Bakanlığı, bunların ‘önemli kısmına’ müdahale edildiğini kaydetti.
Açıklamada, saldırıyı Kızıl Deniz'deki iki ABD savaş gemisinin, Akdeniz'deki taktik uçaklarının ve Tanf bölgesindeki B-1B bombardıman uçaklarının gerçekleştirdiği kaydedildi. Bakanlık, Suriye'nin saldırıyı Sovyetler Birliği yapımı hava savunma sistemleriyle geri püskürttüğünü bildirdi.

08:18 Fransa Dışişleri Bakanı: Esad, uluslararası hukuku çiğnemekte tereddüt etmedi
Elysee Sarayı’nda açıklama yapan Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, ‘ülkesinin sözlerine, sorumluluklarına uygun davrandığını’ ve müttefikleriyle koordinasyon içinde olduğunu söyledi. “Esad rejimi kasıtlı olarak 20. yüzyılın tabusunu yıktı, kimyasal silah kullandı” diyen Le Drian, Suriye Devlet Başkanı’nın ‘uluslararası hukuku çiğnemekte tereddüt etmediğini’ belirtti. Fransa’nın üç hedefi olduğunu söyleyen Dışişleri Bakanı, bunları şöyle sıraladı:
-Suriye’nin kimyasal silah kullanım programını yok etmek.
-Suriye genelinde bir ateşkes sağlamak.
-Krizden çıkış planı oluşturmak.
07:59 Suriyeliler sokaklara çıktı
Hava saldırılarının sona ermesi ve güneşin doğmasıyla birlikte çok sayıda Suriyelinin Şam sokaklarına çıktığı kaydedildi. Sosyal medyada yer alan görüntülerde, Suriye’nin zaferini destekleyen ve ABD karşıtı sloganlar atıldığı görüldü. Suriye yönetimine yakın kaynaklar, başkent Şam’daki konvoyları, ‘ABD saldırısının başarısızlığının kutlaması’ olarak nitelendirdi.

Sputnik'e konuşan bir aktivist, "Saldırılardan korkmadığımızı göstermek için buradayız. Ülkemiz saldırılara karşı koyma gücüne sahip. Halk ise orduya be Başkan'a destek çıkıyor" ifadelerini kullandı.
07.45 İran: Hava saldırılarının bölgesel sonuçları olacak
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD, Fransa ve İngiltere’nin Suriye’deki saldırılarının güçlü şekilde kınandığını duyurdu. İran, Suriye’deki hava saldırılarının bölgesel sonuçları olacağı açıklamasında bulundu.
Fransız AFP Haber Ajansı'nın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanı Behram Ghasemi, ülkede yaygın olarak kullanılan Telegram uygulamasından yaptığı açıklamada, "ABD ve müttefiklerinin hizbir kanıtı yok ve Kimyasal Silahları Önleme Örgütü'nün bir tutum almasını bile beklemeden bu saldırıyı düzenlediler ve bölgesel sonuçlardan sorumlular" dedi.
07:29 Suriye devlet televizyonu: Saldırılarda 3 kişi yaralandı
Suriye devlet televizyonu SANA, Humus’taki saldırılarda 3 kişinin yaralandığını duyurdu. Birkaç füzeye müdahale edildiğini ve rotasından çıkarıldıklarını kaydeden SANA, bu sebepten sivillerin yaralandığını belirtti.
Sputnik'e konuşan bir yerel kaynak ise ABD öncülüğündeki Suriye saldırılarında en az 6 sivilin yaralandığını aktardı.
07.20 Rusya Savunma Bakanlığı: Rus hava savunma bölgelerine ABD füzeleri girmedi
Rusya Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ABD ve müttefikleri tarafından ateşlenen hiçbir füzenin, Tartus ve Hmeymim'in de dahil olduğu Rusya hava savunmasının sorumlu olduğu alana girmediği bildirildi.
07:19 BM Genel Sekreteri’nden Suriye çağrısı: Tehlikeli durumlardan kaçının
ABD, Fransa ve İngiltere’nin Suriye’de başlattığı hava saldırılarıyla ilgili açıklama yapan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, tehlikeli durumlardan kaçınılması çağrısında bulundu. Durumu gerginleştirecek ve acı çeken Suriye halkının durumunu kötüleştirecek eylemlerden kaçınılması çağrısını da yineleyen Guterres, “BM Güvenlik Konseyi üyelerine birleşme ve sorumluluklarına uygun davranma çağrısında bulunuyorum” dedi.
07.13 NATO'dan operasyona destek açıklaması
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ABD öncülüğündeki saldırıya ilişkin açıklamasında, "ABD, İngiltere ve Fransa tarafından atılan adımları destekliyorum. Bu adım, rejimin Suriye halkına yönelik kimyasal silahlarla saldırma kabiliyetini azaltacaktır" dedi.
06.24 -Şam'daki Başkanlık Sarayı ve hükümet binaları vurulmadı
Şam'daki Sputnik muhabiri, ABD öncülüğündeki saldırılarda Suriye Devlet Başkanlık Sarayı'nın ve başkentteki hükümet binalarının vurulmadığını bildirdi.
06.05 Rusya: Saldırılar, Suriye'nin barışçıl bir gelecek şansı elde ettiğinde geldi
Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Şam barışçıl bir gelecek şansı elde ettiği anda saldırıya uğradı" ifadeleri kullanıldı.
Konuya ilişkin açıklamayı yapan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mariya Zaharova, şu ifadeleri kullandı: "Suriye halkı önce Arap Baharı'na, sonra IŞİD'e, şimdi de 'akıllı' Amerikan füzelerine maruz bırakıldı. Yıllardır terör tehdidi altında ayakta kalmaya çalışan egemen bir devletin başkentine saldırı düzenlendi."
Beyaz Saray'ın saldırı kararını almasında internet ve ana akım medya üzerinden yayınlanan fotoğraf ve videoların etkili olduğunu vurgulayan Zaharova, ABD'nin biyolojik silah labaratuarları iddiasını Irak işgaline gerekçe olarak göstermesini ima ederek "15 yıl önce Beyaz Saray bir şişe ve Dışişleri Bakanı'nı kullanmıştı. Şimdi ise Washington, şişe yerine medyayı kullandı" dedi.
Irak işgali öncesinde eski ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, 5 Şubat 2003'te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda konuşmuş ve Irak'ta hareketli biyolojik silah laboratuarları olduğunu ileri sürmüştü. Powell, iddiasını daha etkileyici kılmak için BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşma esnasında elinde bir şişe dolusu şarbon tutmuş, bunu dinleyicilere göstermişti. Ancak daha sonra bu iddiaların gerçeği yansıtmadığı ortaya çıkmıştı.
05.37 "Suriye'ye saldırılar sonuçsuz kalmayacak"
Rusya'nın ABD Büyükelçisi Anatoliy Antonov, ABD öncülüğünde Suriye'ye yönelik gerçekleştirilen saldırıların 'sonuçsuz kalmayacağını' bildirdi. Antonov, "En kötü endişelerimiz gerçekleşti. Uyarılarımız dikkate alınmadı. Önceden tasarlanan senaryo uygulanıyor. Bu gibi eylemlerin sonuçsuz kalmayacağı konusunda uyardık. Bu sonuçların tüm sorumluluğu Washington, Londra ve Paris'e aittir. Rusya Devlet Başkanının tahkir edilmesi kabul edilemez." ifadelerini kullandı.
05.15 Pentagon: Saldırı bir defalık
ABD Savunma Bakanı Mattis, Suriye'ye yönelik saldırının 'bir defalık' olduğunu söyledi. Mattis, "Bu yıl geçen yılki saldırıya nazaran iki kat daha fazla silah kullandık. Hedefler daha titiz seçildi. Ağır bir saldırı olduğunu söyleyebilirim" dedi.
ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Joseph Dunford ise ABD'nin Suriye'ye yönelik saldırıya ilişkin Rusya'ya önceden bilgi verilmediğini kaydetti. Dunford, "Operasyonun ilk dalgası sona erdi" dedi.
Dunford, Suriye'de vurulan hedeflerin Şam'da bir kimyasal silah araştırma merkezi, Humus'ta kimyasal silah depoları olduğunu söyledi.
05.04 Rusya: ABD tüm uluslararası kuralları ihlal etti
Rus parlamentosunun alt kanadı Duma'nın Savunma Komitesi başkanı Aleksandr Şerin, "ABD Suriye'ye yönelik saldırılar düzenleyerek tüm uluslararası kuralları ihlal ediyor ve Rusya bunu saldırganlık eylemi olarak görmektedir" açıklamasında bulundu.
Şerin, "ABD Başkanı Trump sadece dünya çapındaki bir suçlu değil, ikinci bir Adolf Hitler'dir. Bu, ikinci Belgrad'dır. Bu bir dönüm noktasıdır, egemen bir devlete karşı savaş ilanıdır" dedi.
04.58 İngiltere jetleri Humus'ta askeri tesisleri vurdu iddiası
İngiltere ordusu, İngiliz jetlerinin Humus yakınlarında askeri tesisleri vurduğunu ileri sürdü.
04.40 Macron: Suriye'de kimyasal silah kullanımının normalleşmesine müsamaha edemeyiz
ABD ve İngiltere’yle birlikte saldırıya destek veren Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da ”Suriye'de kimyasal silah kullanımının normalleşmesine müsamaha edemeyiz" açıklamasında bulundu. 'Kırmızı çizginin aşıldığını' söyleyen Fransa Cumhurbaşkanı Macron, "onlarca erkek, kadın ve çocuk kimyasal silahlarla katledildiği için" saldırı emri verdiğini söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanlığı'nın resmi Twitter hesabında da saldırıya katılan Fransız jetlerinin kalkış görüntüleri yayımlandı.
04.30 May: Güç kullanmaktan başka alternatif yok
ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye'ye saldırı emrini verdiğini açıklamasının ardından, İngiltere Başbakanı Theresa May, "Suriye'ye karşı güç kullanmaktan başka alternatif yok" dedi. May, "Bu akşam İngiliz Silahlı Kuvvetlerine, eş güdümlü ve hedefli darbelerle Suriye rejiminin kimyasal silah kapasitesini azaltması ve bunu kullanmaktan caydırması için yetki verdim" ifadesini kullandı.
May şunları kaydetti:
Bu saldırı kimseyi şaşırtmamalıdır. Suriye rejiminin kendi halkına karşı en korkunç ve menfur şekilde kimyasal silah kullanma sicili var. Bu kalıcı davranış kalıbı durdurulmalıdır. Bu sadece Suriye'deki masum insanları korkunç ölüm ve yaralanmalardan korumak için değil, ayrıca bu silahların kullanımını engelleyen uluslararası normun aşındırılmasına izin veremeyeceğimiz için de gereklidir.
Suriye'ye karşı mümkün olan her diplomatik yolu denedik. Suriye rejimini kimyasal silah kullanmaktan caydırmak için güç kullanmak dışında pratik bir alternatif yoktu.
Bu harekat bir iç savaşa müdahale etmek ve rejim değiştirmek anlamına gelmiyor. Harekat, bölgede gerilimleri tırmandırmayacak ve sivil kayıpları önlemek için mümkün olan her şeyi yapacak sınırlı ve hedefli bir darbe niteliğindedir.
Bu, Başbakan olarak Silahlı Kuvvetlerimizi muharebeye sürme konusundaki ilk kararım. Bu, kolay aldığım bir karar değil.
04.20 'Şam'da patlama sesleri duyuldu, Suriye hava savunması aktif'
Suriye'nin başkenti Şam'da patlama sesleri duyulurken, Suriye hava savunmasının aktif olduğu bildirildi.
Şam semalarında, Suriye hava savunma füzesinin Tomahawk füzesine karşı fırlatıldığına dair sosyal medya üzerinden görüntüler yayınlandı.
04.10 Trump: Saldırı emri verdim
Trump'ın yaptığı açıklamadan satır başları şöyle:
Suriye'ye saldırı emrini verdim, operasyonlar yolda.
Bugün Fransa, İngiltere ve ABD haklı bir şekilde bu vahşete ve barbarlığa karşı güçlerini birleştirdi. Bugün askerlerimize sesleniyorum, tanrı onların yanında olsun. Dua ediyoruz ki ABD'yi korusun.
04.00 Trump'tan açıklama bekleniyor
ABD medyasında yer alan haberlere göre basın mensuplarına, Trump'ın Suriye'ye ilişkin yapacağı açıklama için hazırlıklı olmaları bildirildi.
Öte yandan Pentagon muhabiri Joe R. Tabet, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "ABD yönetiminden bir yetkili Suriye'ye yönelik saldırı kararının alındığını doğruladı" iddiasında bulundu.
İLK GÖRÜNTÜLER
Saldırıların başladığı 4.20'de Suriye semalarında füzelerin havada bıraktığı izler fotoğraflandı.
