Türkiye, içinde yer alacağı bloğu ve örgütlenmeleri seçti. Ardından da bu seçişe uygun bir kapitalist gelişme yaşanmaya başladı. Yeni iş bölümü sermaye yoğun, verimli sektörlerin metropol ülkelerde gelişmesini; emek yoğun verimi düşük sanayilerin de azgelişmiş ülkelere kaydırılmasını öngörüyordu.
1980’lere gelindiğinde, otuz yıldır uygulanan iç pazara dönük birikim modeli tıkandı. Tıkanan birikim modelinin yerine, uluslararası sermayenin denetimindeki IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar, istikrar ve uyum politikalarını içeren reçeteler dayatmaya başladılar. Bu dayatmalar sonucu Türkiye’de, 24 Ocak Kararları (1980) yürürlüğe kondu.
24 Ocak 1980 Kararlarıyla başlatılan “istikrar ve uyum programları” ile birlikte ekonomik, sosyal ve politik boyutlarıyla Türkiye’nin gündemine giren özelleştirme, ülkenin somut gerçeklerinden hareketle geliştirilen bir araç değil, Türkiye kapitalizminin dünya kapitalizmiyle bütünleşmesini artırmak ve sermayenin sömürü olanaklarına yeni katkılar yapmak için getirilen bir çaredir ve 12 Eylül askeri rejimi eşliğinde gerçekleştirilebilmiştir.
Türkiye’de özelleştirmeye ilişkin ilk hazırlıklar 1983 sonrasında, ANAP iktidarlarıyla birlikte başlatıldı. KİT’lere ilişkin 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin çıkarılmasıyla özelleştirme yolu da açıldı.
Bu çerçevede hazırlanan Özelleştirme Ana Planı’nda tarımsal KİT’lerin satış öncelikleri şöyle belirlenmiştir:
* Birinci derecede öncelikli KİT’ler: YEMSAN, TİGEM
* İkinci sırada öncelikli KİT’ler: SEK, EBK, ORÜS, ÇAYKUR, TÜGSAŞ, TŞFAŞ
* Üçüncü sırada öncelikli KİT’ler: TMO, TZDK
Özelleştirme programına alınan tarımsal KİT’lerin özelleştirme sıralamasında zamanla değişiklikler yapılmış; bazı kurumlar özelleştirme kapsamına alınırken, bazıları da özelleştirme kapsamından çıkarılmıştır.
AKP CUMHURİYETİN KAZANIMLARINI KUŞATIYOR
2000’li yılların başında yaşanan kriz sonucu iktidara gelen AKP döneminde tarıma yönelik özelleştirme saldırısının da ivme kazandığı bir dönem oldu. AKP’nin uyguladığı vahşi neoliberal program çerçevesinde tarımı destekleyen, girdi ve teknoloji sağlayan kurumlar özelleştirilmiş/tasfiye edilmiş; tarım birlikleri zayıflatılmış, işlevsizleştirilmiş ve tasfiye koşulları yaratılmıştır. Cumhuriyet'imizin birikimleri ve kurumları AKP döneminde özelleştirme adı altında yağmalanmış ve talan edilmiştir. Cumhuriyet'in sanayisi, ticareti, ulaşımı, limanları, petrolleri, kentleri, turizmi, tersaneleri ve bankaları yerli ve yabancı sermayeye yok pahasına satışa çıkarılarak peşkeş çekilmiştir.
