TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki sorularımın Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Sayın Ahmet Eşref Fakıbaba tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Dr. Mehmet GÖKER
Burdur Milletvekili
Hayvancılık sektörünün en temel ürünlerinden biri olan sütte son dönemlerde ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunların en önemlisi, çiğ süte verilen fiyatın maliyetlerin altında belirlenmesi sonucunda süt üreticilerinin karşı karşıya kaldığı mağduriyettir. Ulusal Süt Konseyi son aldığı kararla 1 Şubat – 30 Haziran 2018 tarihleri arasında çiğ süt için referans fiyatını litre başına 1,53 lira olarak belirlemiştir. Bununla birlikte, çiğ sütün litre maliyetinin 1 lira 53 kuruşun çok üzerinde olduğu ve çiğ sütün referans fiyatının maliyetleri karşılamaya dahi yetmediği ortadadır.
Öte yandan, 1 lira 53 kuruşluk fiyatın tavan fiyat olup serbest piyasada çiğ sütün litresinin ortalama 1 lira 20 kuruştan alıcı bulduğu düşünüldüğünde, durumun vahameti daha net bir biçimde ortaya çıkmaktadır. Üreticimiz bir şekilde sütünü satsa bile bedelini zamanında alamadığı için yine sıkıntıdadır. Eskiden üreticilere 15 günde bir çiğ süt bedeli ödemesi yapılırken günümüzde bazı firmalar ortalama 3 ayda bir ödeme yapmaktadır. Buna ek olarak bazı firmalarsa, “yemimi almazsan sütünü almam” baskısıyla yem almayı adeta zorunlu bir hale getirmişlerdir. Üstelik verilen yemin kalitesi ve içeriği konusunda süt üreticilerinin ciddi endişeleri ve şikâyetleri bulunmaktadır.
Bununla birlikte, 2006 yılında çıkarılan Tarım Kanunu’nun 21’inci Maddesine göre, “Tarımsal destekleme programları için Bütçeden ayrılacak kaynak, milli gelirin yüzde birinden az olamaz” denilmesine rağmen aradan geçen 11 yıllık dönemde tarım desteklerinin milli gelirin yüzde 0,5’ini geçmediği görülmektedir. Yani AKP hükümetleri kendi çıkardıkları kanuna dahi uymamakta ve çiftçinin hak ettiği parayı vermemektedir.
Diğer taraftan, Avrupa Birliği ülkelerinde ise durum tam tersidir. Avrupa Birliği tarım politikasına bazı yenilikler getirerek, tarım ve kırsal kalkınma destekleri arasındaki bağı güçlendirmiş, doğrudan gelir ödemesi şeklinde uygulamaya koymuştur. Topluluk bütçesinden 2014-2020 dönemini kapsamak üzere doğrudan desteklemeler ve tarımsal desteğe ilişkin diğer harcamalar için 312,7 milyar Euro, kırsal kalkınma destekleri için 95,6 milyar Euro olmak üzere toplamda 408,3 milyar Euro ayrılmış olup, bu miktar Topluluğun toplam bütçesinin yüzde 37,8’ini oluşturmaktadır.
Bu bilgiler ışığında;
Ulusal Süt Konseyi'nin yeni dönemde çiğ süte verdiği fiyatı yeterli buluyor musunuz?
Yem fiyatlarındaki artışın, çiğ süt fiyatlarına aynı oranda yansımaması durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Tarımsal destekleme ödemelerinin milli gelir içindeki payının en az yüzde 1 olacağı hükme bağlanmış olmasına rağmen tarımsal destek miktarının binde 5 seviyesinde kalmasının sebepleri nelerdir?
Avrupa Birliği ülkelerinin tarıma ayırdığı kaynak göz önüne alındığında Türk çiftçisinin yaşadığı bu mağduriyeti nasıl değerlendiriyorsunuz?
