Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Pen Türkiye, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), DİSK Basın-İş, Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), Türkiye Yayıncılar Birliği (TÜRKYAYBİR), Haber- Sen ve Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) temsilcileri SETA’nın gazetecileri fişleme belgesine tepki göstermek için Cağaloğlu’nda bulunan Gazeteciler Cemiyeti lokalinde bir araya gelerek basın toplantısı düzenledi.
“İktidar tek tip gazeteci, tek tip haber istemektedir”
Toplantıda önce ortak bir basın açıklaması kamuoyu ile paylaşıldı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Genel Sekreteri Sibel Güneş’in okuduğu açıklamada şu görüşler yer aldı.
Türkiye’de yıllardır sistematik olarak sürdürülen baskı sonucu başta ana akım medya olmak üzere medyanın çoğunluğu iktidarın etkisi altına alınmış, halkın haber alma hakkı engellenmiştir. 2019 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 157. sırada yer alan Türkiye, dünyada en fazla profesyonel gazetecinin hapiste olduğu ülkelerden biridir. Baskılarla kapatılan yüzlerce yayın organı nedeniyle 10 bini aşkın gazeteci işsiz bırakılmıştır. Çalışabilen gazeteciler de sansür ve oto sansür etkisi altındadır. Gazetecilerin çalışma koşullarında ilginç değişiklikler gözlenmektedir. Aktif çalışan gazeteciler, iktidar organları tarafından WhatsApp gruplarına eklenmekte, haberlerin hangi başlıklarla yapılacağı talimatlarla bildirilmektedir. Bu gruplarda soru sormaya kalkışan gazetecilere de ‘özelden görüşelim’ diyerek baskı kurulmaktadır. İktidar tek tip gazeteci, tek tip haber istemektedir. Bu kadar ağır koşullarda halkın haber alma ve bilgi edinme hakkı için görev yapan gazetecilere yönelik yeni bir hedef gösterme çalışması söz konusudur. İktidara yakın Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) tarafından bir fişleme ve basın tarihi açısından kara leke olan bir çalışma yayımlanmıştır.
“150 gazetecinin can güvenliği tehlikeye atılmıştır”
150’ye yakın gazetecinin haberleri, basın ve düşünceyi ifade özgürlüğü konusundaki paylaşımları, hükümet karşıtı ve tek sesli olarak tanımlanmıştır. Gazetecilerin can güvenliği tehlikeye atılmıştır. İsmail Çağlar, Kevser Hülya Akdemir ve Seca Toker imzalı raporda basın kuruluşlarına ‘gazetecileri denetleyin’ önerisi de getirilmiştir. Raporu hazırlayanların gazeteciliğin evrensel boyutunu anlamadıkları, çok seslilikten rahatsız oldukları ortadadır.
“Gazeteci her türlü sansür ve otosansürle mücadele eder”
Açıklamanın devamında Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’nin gazetecinin sorumluluğu maddesindeki şu ifadeler hatırlatıldı:
Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’nin gazetecinin sorumluluğu maddesine göre’ gazeteci; basın özgürlüğünü, halkın doğru haber alma, bilgi edinme hakkı adına dürüstçe kullanır. Bu amaçla her türlü sansür ve oto sansürle mücadele eder. Gazeteci, önce halka ve gerçeğe karşı sorumludur. Bu sorumluluk kamu otoriteleri ve işverenine olan sorumluluklarından önce gelir. Gazeteci, ilettiği haber ve bilginin sorumluluğunu üstlenir. Gazetecinin özgürlüğünün içeriğini ve sınırlarını, öncelikle sorumlulukları ile meslek ilkeleri belirler.
“Gazeteci iktidarın sesi değildir”
Gazeteciliğin kapsamından söz eden açıklamada “Gazetecilerin görevi iktidarın istediği yayını yapmak değildir. Gazeteci iktidarın sesi değildir. Gazeteci halkın haber almasından, gerçeklerden haberdar olmasından ve bilgilendirilmesinden sorumludur. Evrensel gazetecilik ilkelerine göre ifade özgürlüğü sadece olumlu karşılanan, zararsız haber ya da düşünceleri değil, aynı zamanda ‘devleti şoke eden, inciten, rahatsızlık veren’ düşünceleri de kapsamaktadır Gazeteciliği siyasi iktidarların emrine sunmayı amaçlayan SETA, niyet okuyarak, internetten topladığı bilgileri çarpıtarak yasal ve meşru çalışma yapan gazetecilere gözdağı vermiştir” denildi.
Devamında, “SETA’nın gazetecilerin haberlerini, basın ve düşünceyi ifade özgürlüğüyle ilgili görüş ve paylaşımlarını gündemine alan, yönlendirmeler yaparak onları hedef haline getiren fişleme çalışmasının suç olduğunu duyuruyor ve kınıyoruz” ifadeleri kullanıldı.
“Meslektaşlarımıza yönelik olası saldırılardan SETA sorumlu olacaktır”
Fişlenen tüm gazetecilere, basın, düşünceyi ifade ve kişisel özgürlüklerine yapılan bu saldırıya karşı durma ve hukuki haklarını kullanma çağrısı yapılarak şunlar vurgulandı:
Basın meslek örgütleri olarak bu fişleme çalışmasında adı geçen tüm meslektaşlarımızla dayanışma içinde olduğumuzu, meslektaşlarımıza yönelik olası tüm saldırılardan SETA’nın sorumlu olacağını kamuoyunun bilgisine sunuyoruz. SETA’ya da çok yüksek maaşlı uzmanlarını ve çok yüksek mali ödeneklerinin bir bölümünü gazetecileri fişlemek yerine; Türkiye’de basının getirildiği durumu, cezaevinde neden bu kadar çok gazeteci tutuklu olduğunu, basın ve düşünceyi ifade özgürlüğü üzerindeki baskıları araştırmaya ayırmalarını tavsiye ediyoruz.
